ANASÖZLEŞME

KAPAĞIN İÇ YÜZÜ
S.S. Yenikent Site İşletme Kooperatifi; 30/01/1976
tarihinde kurulan Yenikent Devlet Memurları Yapı
Kooperatifi (T.Sicil No: 4247) ile 23/03/1985 tarihinde
kurulan Yenikent Tüketim Kooperatifinin (T. Sicil No:
7848) birleşmesi ile oluşmuştur.
Birleşme tarihi: 01.08.1992 / Tic. Sic. Gazetesi
05.08.1992 tarihi, sayı 3085
-Bu anasözleşme, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının
07.06.1991 tarih ve 702 sayılı oluru ile 22.05.1992
tarihinde tescil edilerek 27.05.1992 tarih ve 3037 Sayılı
Tic. Sicil Gazetesinde yayınlanarak yürürlüğe
girmiştir.
Anasözleşmemiz Ticaret Bakanlığının 28.03.2024 tarih
ve 112 sayılı oluru ile 15.05.2024 tarihinde tescil
edilerek 20.05.2024 tarih 11085 sayılı Ticaret Sicil
Gazetesinde yayınlanarak yürürlüğe girmiş ve bu
değişiklik sonrası ünvanımız S.S. Yenikent Site İşletme
Kooperatifi olmuştur.
KURULUŞ TARİHİ : 27.05.1992
TİC. SİCİL NO : 4247

S.S. YENİKENT SİTE İŞLETME KOOPERATİFİ
ANA SÖZLEŞMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KURULUŞ, TÜZEL KİŞİLİĞİN KAZANILMASI VE
ANASÖZLEŞME DEĞIŞİKLİĞİ, UNVAN,
MERKEZ, SÜRE, AMAÇ VE FAALİYET
KONULARI
KURULUŞ:
MADDE 1- (1) Bu anasözleşmede isimleri,
tabiiyetleri, adresleri ve taahhüt ettikleri sermaye
payları gösterilen kişiler tarafından, 24/4/1969 tarihli
ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu hükümlerine
göre değişir ortaklı, değişir sermayeli ve sınırlı
sorumlu bir Site İşletme Kooperatifi kurulmuştur.
TÜZEL KİŞİLİĞİN KAZANILMASI VE
ANASÖZLEŞME DEĞİŞİKLİĞİ
MADDE 2- (1) Kooperatif, ticaret siciline tescil ile
tüzel kişilik kazanır. Tescilden önce kooperatif
namına iş ve işlem yapanlar bunlardan şahsen ve
zincirleme olarak sorumludurlar.
(2) Anasözleşmede yapılacak değişiklikler
kuruluştaki usule tabidir.
2
UNVAN
MADDE 3- (1) Kooperatifin unvanı SINIRLI
SORUMLU YENİKENT SİTE İŞLETME
KOOPERATİFİ’ dir.
MERKEZ VE ŞUBELER
MADDE 4- (1) Kooperatifin merkezi ESKİŞEHİR /
ODUNPAZARI 'dir.
SÜRE
MADDE 5- (1) Kooperatif süresizdir.
AMAÇ VE FAALİYET KONULARI
MADDE 6- (1) Kooperatifin amacı, ortaklarının
sahibi bulunduğu konutlardan oluşan sitenin ve site
sakinlerinin ortak ihtiyaçlarını karşılamak, siteyi
geliştirmek ve güzelleştirmektir.
(2) Bu amaçla kooperatif;
a) Kooperatif alanı içerisinde yer alan ortak ve genel
hizmet tesislerinin bakım, koruma ve onarımlarının
yapılması ve bunların korunması için gerekli
tedbirleri alır.
b) Kooperatif alanı içerisinde yer alan genel hizmet
tesislerinin, işletilmesini veya kiraya verilmesini
sağlar.
c) Amacına uygun gördüğü menkul ve
gayrimenkulleri satın alır veya yaptırır, gerekirse
ihtiyaç fazlasını satar. Site içinde mülkiyetinde olan
3
boş alan veya uygun yerlere imar planı esaslarına
göre ortak ihtiyaçları karşılayacak, işletme
faaliyetinin gerekli kıldığı inşaatları yapar veya
yaptırır.
ç) Kooperatif alanı içerisinde yer alan sakinlerin gıda
ve her türlü diğer ihtiyaç malzemelerinin ucuza
temin edilerek, bu maksatla ayrılmış genel hizmet
tesislerinde satışını sağlar, üretim tesisleri kurar.
Gerekirse ulaşım hizmetleri sağlar.
d) Kooperatif alanı içerisinde yer alan site
sakinlerinin kültürel ve sportif faaliyetleri ile sosyal
dayanışma ve yardımlaşmalarını temin maksadıyla,
fonlar oluşturur ve bu amaçla eğitim yayın, eğlence
ve benzeri faaliyetlerde bulunur.
e) Kooperatifin kredi ihtiyacının karşılanması
amacıyla ilgili finansman kuruluşlarına başvuruda
bulunur, borçlanır, açılan kredinin zamanında ve
amacına uygun kullanılmasını sağlayıcı tedbirleri
alır.
f) Diğer kooperatiflerle iş birliği yapar.
g) Site işletme kooperatifleri üst kuruluşlarına girer.
g) Kooperatif alanı içerisinde yer alan site
sakinlerinin menkul ve gayrimenkullerinin sigorta
ihtiyaçlarına aracı olur.
h) Kooperatif tarafından temini ve dağıtımı zor ve
ekonomik olmayan ihtiyaç maddelerini satarlar.
Anlaşmalar yaparak ortakların ihtiyaçlarını buradan
karşılamalarında, ortaklara kefalet ederek, aracılık
ederler.
4
ı) Kooperatif üyeleri arasında yardımlaşmayı
sağlamak amacıyla üye ödentileri ile biriktirme fonu
oluşturur.
SERMAYE VE PAYLAR
SERMAYE
MADDE 7- (1) Kooperatifin sermayesi ortakların
taahhüt ettikleri payların toplam tutarlarından ibaret
olup değişkendir. Ancak, sermayenin en az haddi
1400,00 Türk lirasıdır.
(2) Ayni sermaye konabilir. Kooperatif mevcut bir
işletmeyi veya ayınları devralabilir. Ayın nev'inden
sermaye konması halinde 1163 sayılı Kanunun 21
inci ve 22 nci maddelerine göre hareket olunur.
PAYLAR
MADDE 8- (1) Bir ortaklık payının değeri 100 Türk
lirasıdır. Ortaklar en çok 5.000 pay taahhüt
edebilirler. Ancak, her ortağın en az 2 pay taahhüt
etmesi zorunludur.
(2) Ortaklık payları, 19 uncu maddeye göre
düzenlenen ortaklık senedinde gösterilir. Senetle
temsil edilmeyen paylar 100 Türk lirası olarak itibar
olunur.
(3) Pay kooperatife karşı bölünemez. Bir payın
birden fazla sahibi bulunduğu takdirde, bunlar
5
kooperatife karşı haklarını ancak ortak bir temsilci
aracılığıyla kullanabilirler. Böyle bir temsilci
atamadıkları takdirde, kooperatifçe söz konusu
payın maliklerinden birine yapılacak tebligat tümü
hakkında geçerli olur.
PAYLARIN ÖDENMESİ
MADDE 9- (1) Kurucuların taahhüt ettikleri pay
bedellerinin en az ¼’ü tescilden önce, gerisi de
kooperatifin tescilini izleyen yirmidört ay içinde
ödenir.
(2) Nakdî ödemeler, 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı
Bankacılık Kanununa bağlı bir bankada, kurulmakta
olan kooperatif adına açılacak özel bir hesaba,
sadece kooperatifin kullanabileceği şekilde yatırılır.
Taahhüt edilen payların, kanunda veya
anasözleşmede öngörülmüş bulunan ve kanunda
yazılı olandan daha yüksek olan tutarlarının ödendiği,
ticaret siciline yöneltilecek bir banka mektubu ile
ispatlanır. Banka, bu tutarı, kooperatifin tüzel kişilik
kazandığını bildiren bir sicil müdürlüğü yazısının
sunulması üzerine, sadece kooperatife öder.
(3) Kurucuların sermayenin tamamını ödemeyi
şartsız kabul ettikleri ve anasözleşmedeki imzaların
ticaret sicili müdürlüğünce onaylandığı tarihten
itibaren kooperatif üç ay içinde tüzel kişilik
kazanamadığı takdirde, bu hususu doğrulayan bir
sicil müdürlüğü yazısının sunulması üzerine,
bedeller banka tarafından sahiplerine geri verilir.
6
ORTAKLIK İŞLEMLERİ ORTAKLIK ŞARTLARI
MADDE 10- Kooperatife ortak olabilmek için,
a) Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip gerçek
kişi veya 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun
9’uncu maddesinde sayılan tüzel kişilerden olmak,
b) Site dahilinde konut maliki yahut malikin
muvaffakiyet verdiği birinci derece akrabası olmak.
c) Site dahilinde her konut için en fazla bir ortaklık
tesis edilebilir. Malikin ortak olduğu durumda birinci
derece yakınlarına malikin ortaklığına konut için
ayrıca ortaklık tesis edilemez.
ORTAKLIĞA KABUL
MADDE 11- (1) Gerekli şartları taşıyıp da
kooperatife ortak olmak isteyenler, yazılı olarak
yönetim kuruluna başvururlar. Bu başvuru yazısına
10 uncu maddede belirtilen ortaklık şartlarının
taşındığını gösteren belgeler eklenir. Ayrıca, bu
başvuruda anasözleşmenin tüm hükümlerinin ve
getirilen yükümlülüklerinin kabul edildiği açıkça
belirtilir.
(2) Ortaklığa kabul yönetim kurulunun kararı ile
gerçekleşir.
(3) Yönetim kurulu, ortaklar ile ortak olmak için
başvuranların 10 uncu maddede gösterilen
7
şartlarını taşıyıp taşımadığını araştırmak zorundadır.
(4) Yönetim kurulu başvuruyu bir ay içinde
sonuçlandırır ve başvuru sahibine kararı taahhütlü
mektupla ya da elden imza karşılığında tebliğ eder.
Başvuru sahibi hakkında, ortaklığa kabul kararı
alındığı takdirde, kararın kendisine bildirildiği
tarihten itibaren bir ay içinde sermaye taahhüdünün,
diğer ortaklarca ödenmiş taksiti ile yönetim giderleri
için ödenen aidatlar hariç o tarihe kadar ödenmiş
olan paralara eşit tutarı bir defada öder.
(5) 18 inci madde uyarınca devir yolu ile ortaklığa
alınanlar hariç olmak üzere daha sonra ortaklığa
kabul edileceklerden, dördüncü fıkrada belirtilen
tutarın üzerinde para talep edilmesi, genel kurulun
bu hususta karar alması halinde mümkündür.
ORTAK SAYISI
MADDE 12- (1) Kooperatifin ortak sayısı en az 7
kişidir.
ORTAKLIKTAN ÇIKMA
MADDE 13- (1) Her ortak, hesap senesi sonundan
en az bir ay önce yönetim kuruluna yazı ile
başvurmak suretiyle ortaklıktan çıkabilir. Yönetim
kurulu bu hükme uygun olarak yapılacak isteğe
rağmen yazılı başvurunun kooperatif kayıtlarına
girişinden itibaren bir ay içinde kabulden kaçınırsa,
8
ortak, çıkma dileğini noter aracılığı ile yönetim
kuruluna bildirir. Bildiri tarihinden itibaren çıkma
gerçekleşir.
ORTAKLIKTAN ÇIKARMA VE ORTAKLIĞIN
DÜŞMESİ
MADDE 14- (1) Durumları aşağıda gösterilen
hallere uyanlar yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan
çıkarılır.
a) 10 uncu maddede belirtilen ortaklık şartlarından
birini kaybedenler.
b) Kooperatifin para, mal ve belgeleri üzerinde
işledikleri suçlardan dolayı mahkûm olanlar.
(2) Ortaklar, bu maddede gösterilmeyen sebeplerle
ortaklıktan çıkarılmazlar.
(3) Çıkarma kararı gerekçeli olarak yönetim kurulu
karar defteri ile ortaklar defterine kaydedilir. Kararın
onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere
on gün içinde notere tevdi edilir. Ortak, çıkarma
kararının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz
davası açabilir veya genel kurula itiraz edebilir. Bu
itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere
yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek
bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği
takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine
itiraz davası açılamaz. Genel kurulca verilecek
karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır.
9
(4) Üç aylık süre içinde genel kurula veya
mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen
çıkarma kararları kesinleşir.
(5) Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen
ortakların yerlerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin
ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarma kararı
kesinleşinceye kadar devam eder.
(6) Parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktirmeleri
üzerine, yönetim kurulunca noter aracılığı ile
yapılacak ihtarı takip eden on gün içinde bu
yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere yine aynı
kurulca ikinci ihtar yapılır. İkinci ihtarı takip eden bir
ay içerisinde de yükümlülüklerini yerine
getirmeyenlerin ortaklıkları 1163 sayılı Kanunun 27
nci maddesi uyarınca düşer. Buna ilişkin gerekli
işlemler yönetim kurulunca yürütülür.
ORTAKLIĞI SONA ERENLERLE HESAPLAŞMA
MADDE 15- (1) Devir dışında bir nedenle ortaklığı
sona erenlerin sermaye ve diğer alacakları, o yılın
bilançosuna göre hesaplanıp, bilançonun genel
kurulda kabul edilmesinden itibaren bir ay içinde
geri verilir.
(2) Ancak, ortaklığı sona erenlerin yerine yeni ortak
alınması halinde eski ortağın 22 nci madde uyarınca
ödediği gider taksitleri (yönetim giderleri hariç)
derhal geri verilir.
(3) Ayrılan ortaklar, kooperatifin yedek akçeleri
üzerinde bir hak iddia edemezler.
10
(4) Ortaklığı sona erenlerin alacak ve hakları,
bunları isteyebilecekleri günden itibaren beş yıl
geçmekle zaman aşımına uğrar.
(5) Gerekli nitelikleri taşıdığı halde ortak olmayanlar
ile herhangi bir nedenle ortaklığı sona erenler,
hizmetlerden ve genel hizmet tesislerinden hiçbir
şekilde yararlanamazlar.
GENEL HİZMET TESİSLERİ VE KOOPERATİF
HİZMETLERİNDEN YARARLANMA
MADDE 16- (1) Gerekli şartları taşıdığı halde ortak
olmayanlar ile ortaklık şartlarını taşımadığı halde
site dahilinde genel hizmet tesislerinden birinin
kiracısı, oturma hakkı sahibi ya da kiracı olanlar da
kooperatif hizmetlerinden ve genel hizmet
tesislerinden yararlanabilirler. Ancak, yönetim kurulu
kararıyla verilen hizmetin bedeli ilgili mevzuat
çerçevesinde talep edilir
(2) Yararlanmaya yönelik usul ve esaslar yönetim
kurulu kararıyla belirlenir.
ÖLEN ORTAĞIN DURUMU
MADDE 17- (1) Ölen ortağın kanuni mirasçılarının
üç ay içinde 10 uncu maddedeki ortaklık şartlarını
taşıyan bir temsilci tayin ederek kooperatife
bildirmeleri halinde ortaklık hak ve yükümlülükleri
kanuni mirasçıları lehine devam eder.
11
(2) Mirasçıların temsilci tayin etmemeleri veya
ortaklığa devam etmek istememeleri halinde, ölen
ortağın alacak ve borçları 15 inci madde
hükümlerine göre tasfiye edilir.
ORTAKLIĞIN DEVRİ
MADDE 18- (1) Ortaklık, yazılı olarak yönetim
kuruluna bildirilmek suretiyle 10 uncu maddede
gösterilen ortaklık şartlarını taşıyan kişilere
devredilebilir.
(2) Yönetim kurulu, bu şekilde ortaklığı devralan
kişiyi ortaklığa kabulden kaçınamaz.
(3) Devir halinde eski ortağın kooperatife karşı tüm
hak ve yükümlülükleri yeni ortağa geçer.
Kooperatifçe, bu devir sebebiyle taraflardan ayrıca
bir ödemede bulunmaları istenemez.
ORTAKLIĞA TEKRAR GİRME
MADDE 19- (1) Ortaklığı sona erenler, ayrılma
sebeplerinin ortadan kalkması halinde yeniden
ortaklığa kabul edilebilirler.
(2) 14 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi
gereğince çıkarılanlar kooperatife yeniden ortak
olamazlar.
ORTAKLIK SENEDİ
MADDE 20- (1) Her ortağın ortaklık haklarının, ada
yazılı ortaklık senedi ile temsil olunması şarttır. Bu
senede kooperatifin unvanı, senet sahibinin adı ve
12
soyadı, iş ve konut adresi, kooperatife girdiği ve
çıktığı tarihler yazılır. Bu hususlar, senet sahibi ile
kooperatifi temsile yetkili olan kimseler tarafından
imzalanır. Ortağın yatırdığı veya çektiği paralar tarih
sırası ile kaydedilir. Bu kayıtlar kooperatifin ödediği
paralara ait ise ortak imza eder. İmzalı ortak senedi
makbuz hükmündedir. Mezkûr senet anasözleşmeyi
ihtiva etmek şartıyla ortaklık cüzdanı şeklinde de
düzenlenebilir. Ortaklık senetleri kıymetli evrak
niteliğinde olmayıp sadece ispat vesikası
hükmündedir.
ORTAKLARIN ŞAHSİ SORUMLULUKLARI
MADDE 21- (1) Her ortak, kooperatifin borçlarına
karşı, taahhüt ettiği pay tutarı kadar sorumludur.
(2) Kooperatiften ilişkisi kesilen ortağın sorumluluğu,
ayrıldığı tarihten itibaren iki yıl devam eder.
(3) Kooperatife giren her ortak, girişinden önce
doğmuş olan kooperatif borçlarından dolayı diğer
ortaklar gibi sorumlu olur.
(4) Yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin
sorumlulukları hakkındaki hükümler saklıdır.
ORTAKLIK PAYI DIŞINDAKİ ÖDEMELER VE EK
ÖDEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ
MADDE 22- (1) Ortaklar, taahhüt ve tediye ettikleri
ortaklık payı bedelleri dışında, kooperatif
amaçlarının gerçekleşmesini sağlamak üzere genel
13
kurulca kararlaştırılacak miktarlardaki gider
taksitlerini ödemek zorundadırlar. Bu kararlarda 34
üncü maddenin ikinci fıkrasında gösterilen nisap
aranır.
(2) Kooperatifin bilanço açığı sırasıyla yedek
akçelerden, kooperatifin özel fonlarından ve
ortakların sermaye paylarından karşılanır. Bunların
bilanço açığının kapatılmasında yetersiz kalması
halinde genel kurul ödemenin miktarını ve şeklini
belirleyerek yürürlükteki net asgari ücretin yarısına
kadar ortaklardan ek ödeme istenmesine karar
verebilir.
KOOPERATİFİN ORGANLARI VE YÖNETİMİ
KOOPERATİFİN ORGANLARI
MADDE 23- (1) Kooperatifin organları şunlardır:
a) Genel kurul,
b) Yönetim kurulu,
c) Denetim kurulu.
GENEL KURUL
GÖREV VE YETKİLERİ
MADDE 24- (1) En yetkili organ olan genel kurulun
görev ve yetkileri şunlardır:
a) Bilânço, bilânço hesaplarının dökümü, gelir-gider
farkı hesapları ile yönetim kurulu ve denetçiler
tarafından verilen raporları inceleyerek kabul veya
reddetmek, gelir gider farkının dağıtımı konusunu
karara bağlamak,
14
b) Yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile kooperatifin
dış denetime tabi olması halinde dış denetçiyi
seçmek, ibra etmek veya sorumluluklarına karar
vermek, gerektiğinde bunları azletmek,
c) Yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile kooperatifin
dış denetime tabi olması halinde dış denetçiye
verilecek aylık ücret, huzur hakkı ve yolluk miktarı ile
bütçeyi görüşerek karara bağlamak,
ç) Yönetim kurulu tarafından verilen ortaklıktan
çıkarma kararlarına karşı yapılan itirazları inceleyip
karara bağlamak,
d) Kanun (13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk
Ticaret Kanununun 391 inci maddesinde sayılanlar
hariç), anasözleşme ve iyi niyet esasları ile genel
kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen yönetim
kurulu kararlarının iptal edilip edilmeyeceği
konusunda karar almak,
e) Ortaklardan tahsil edilecek taksit miktar ve
ödeme şartları ile gecikme halinde uygulanacak
esasları tespit etmek,
f) Üst kuruluşa girmeye ve çıkmaya karar vermek ve
bu kuruluşta görevlendirilecek temsilcileri seçmek,
g) Amaçlarını gerçekleştirmeye yönelik uygun
faaliyet konusu bulunan kooperatif, şirket ve diğer
teşekküllere girme ve çıkmaya karar vermek,
ğ) Anasözleşmede yapılması öngörülen değişiklikler
hakkında karar almak,
h) Kooperatifin amacına uygun tesisler ile
gayrimenkul alımında ve satımında takip edilecek
15
usul ve esaslar ile alınacak tesis ve gayrimenkulün
niteliğini, yerini ve azami fiyatını, satılacak tesis
veya gayrimenkulün asgari fiyatını belirlemek,
ı) İnşaat işlerinin yaptırılma yöntemini kararlaştırmak,
i) Hesap tetkik komisyonu seçmek ve bu
komisyonun çalışmasıyla ilgili usul ve esasları tespit
etmek,
j) Kooperatifin dağılması hakkında karar vermek,
tasfiye kurulunu seçmek,
k) Kanun ve anasözleşme ile genel kurula tanınmış
olan diğer konular hakkında karar vermek.
(2) Genel kurul, birinci fıkrada sayılan görev ve
yetkilerini devir ve terk edemeyeceği gibi
kooperatifin amaçları ile ilgili her türlü işler hakkında
da karar verebilir.
OY HAKKI VE TEMSİL
MADDE 25- (1) Genel kurul toplantısına, yönetim
kurulu tarafından Kooperatif Bilgi Sistemi
(KOOPBİS)’nden alınan ortaklar listesinde adı
bulunanlar katılabilir.
(2) Toplantı tarihinden üç ay evvel ortak olmayanlar
hariç her ortak genel kurula katılma hakkına sahiptir.
(3) Her ortak yalnız bir oya sahip olup yazı ile izin
verilmek suretiyle bir ortak diğer bir ortağı, oyunu
kullanmak üzere temsilci tayin edebilir.
(4) Ortak sayısı bini geçtiğinde her ortak en çok
dokuz olmak üzere birden fazla ortağı temsil
edebilir. Ancak yönetim ve denetim kurulu
16
seçimlerinde her ortak en fazla bir ortağı temsilen oy
kullanabilir.
(5) Genel kurul toplantılarında, eş ve birinci derece
(ortağın; çocuğu, anne ve babası, eşinin annesi ve
babası) akrabalar için temsilde ortaklık şartı
aranmaz.
(6) Katılma haklarını temsilci olarak kullanan kişi,
temsil edilenin talimatına uyar. Talimata aykırılık,
oyu geçersiz kılmaz. Temsil edilenin temsilciye karşı
hakları saklıdır.
(7) Kooperatifin işlerinin görülmesine herhangi bir
surette katılmış olanlar, yönetim kurulunun ibrasına
ait kararlarda oylamaya katılamazlar. Bu hüküm
denetçiler hakkında uygulanmaz. Ancak, denetçiler
kendi ibralarında oy kullanamaz.
(8) Ortaklardan hiçbiri kendisi, eşi veya usul ve füruu
ile kooperatif arasında ortaklık ilişkileri dışındaki
şahsi bir işe veya uyuşmazlığa ait görüşmelerde oy
kullanamaz.
TOPLANTI ŞEKİLLERİ VE ZAMANI
MADDE 26- (1) Genel kurul, olağan ve olağanüstü
olmak üzere iki şekilde toplanır. Olağan genel kurul
toplantısının her yılın ilk altı ayı içinde yapılması
zorunludur.
(2) Ancak; kooperatif üst kuruluşuna ortak olunması,
genel kurul toplantısının gündemine konuyla ilgili
madde konulması ve Ticaret Bakanlığınca
belirlenen usul ve esaslara uygun hareket edilmesi
17
şartıyla, olağan genel kurul toplantıları en fazla iki
hesap dönemini kapsayacak şekilde ve
birleştirilerek yapılabilir.
(3) Olağanüstü genel kurul, kooperatif işlerinin ve
anasözleşme hükümlerinin gerektirdiği zaman ve
surette toplanır.
GENEL KURUL TOPLANTISINA ELEKTRONİK
ORTAMDA KATILIM
MADDE 27- (1) Kooperatifin genel kurul
toplantılarına katılma hakkı bulunan ortakları bu
toplantılara, 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı
Kooperatifler Kanununun 45 inci maddesinin yedinci
fıkrası uyarınca elektronik ortamda da katılabilir.
Yönetim kurulu tarafından karar alınması veya
genel kurul tarihinden 20 gün önce 4’den az
olmamak üzere ortakların en az 1/10’unun yazılı
olarak talep etmesi halinde genel kurul toplantısı
elektronik ortamda yapılır. Kooperatif, 14/1/2022
tarihli ve 31719 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Kooperatiflerde Elektronik Ortamda Yapılacak
Genel Kurullara İlişkin Yönetmelik hükümleri
uyarınca ortaklarının genel kurul toplantılarına
elektronik ortamda katılmalarına, görüş
açıklamalarına, öneride bulunmalarına ve oy
kullanmalarına imkân tanıyacak elektronik genel
kurul sistemini kurabileceği gibi bu amaç için
oluşturulmuş sistemlerden de hizmet satın alabilir.
18
Yapılacak tüm genel kurul toplantılarında
anasözleşmenin bu hükmü uyarınca, kurulmuş
olan sistem üzerinden ortakların ve temsilcilerinin,
anılan yönetmelik hükümlerinde belirtilen haklarını
kullanabilmesi sağlanır.
TOPLANTI YERİ VE ÇAĞRIYA YETKİLİ OLANLAR
MADDE 28- (1) Genel kurul, kooperatif merkezinin
bulunduğu yerleşim birimi dahilindeki uygun bir
yerde toplanır.
(2) Genel kurul, yönetim kurulunca toplantıya
çağrılır.
(3) Gerekli hallerde denetim kurulu, kooperatifin
ortağı bulunduğu üst birlik ve tasfiye memurları
genel kurulu toplantıya çağırma yetkisine sahiptirler.
(4) Genel kurul birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen
şekilde toplanamadığı takdirde Ticaret Bakanlığınca
toplantıya çağrılabilir.
(5) Ayrıca, dört ortaktan az olmamak kaydıyla
toplam ortak sayısının 1/10’unun isteği halinde,
genel kurul on gün içinde yönetim kurulu tarafından
toplantıya çağrılır. Bu başvurunun müştereken ve
noter tebligatı ile yapılması gerekir. Yönetim
kurulunca bu isteğin zamanında yerine
getirilmemesi ve sırasıyla denetim kurulu,
kooperatifin ortağı bulunduğu üst birlik ile Ticaret
Bakanlığınca aynı şekilde yapılan başvurulardan da
bir sonuç alınmaması durumunda istek sahipleri
mahalli mahkemeye başvurarak genel kurulu bizzat
19
toplantıya çağırma izni alabilirler.
(6) Genel kurul, süresi dolmuş olsa bile, yönetim
kurulu tarafından toplantıya çağrılabilir. Tasfiye
memurlarıda, görevleri ile ilgili konular için, genel
kurulu toplantıya çağırabilirler.
(7) Yönetim kurulunun, devamlı olarak toplanamaması,
toplantı nisabının oluşmasına imkân bulunmaması
veya mevcut olmaması durumlarında, mahkemenin
izniyle, tek bir ortak genel kurulu toplantıya
çağırabilir. Mahkeme kararı kesindir.
ÇAĞRININ ŞEKLİ
MADDE 29- (1) Olağan ve olağanüstü toplantılara
ilişkin çağrılar yerel gazete ve veya internet
sitesinde ilan yoluyla yapılır. Kooperatife yazılı
olarak iletilmiş olması kaydıyla ortağın GSM (cep
telefonu) numarasına gönderilecek kısa mesaj
(SMS) veya tercihen elektronik posta adresi
verilmişse bu adrese gönderilecek e-posta
aracılığıyla da çağrı yapılabilir. Alıcıdan
kaynaklanan nedenlerle teslim edilemeyen bu tür
gönderiler, bir tam gün geçtikten sonra bir defaya
mahsus olmak üzere yenilenir. Yayınlanan ilanlar ile
bildirimlere ilişkin “Gönderi Teslimat Bilgisi”
dökümünün, genel kurul evrakı ile birlikte basılı
şekilde ya da elektronik ortamda muhafazası ve
incelemeye hazır tutulması şarttır. Çağrının sadece
yazılı olarak imza karşılığında yapılması da
20
mümkündür. Grup toplantılarına çağrı da buradaki
şekil şartlarına uygun olarak gerçekleştirilir. Çağrı,
kooperatifin internet sitesinde yayınlandığı tarih
itibariyle yapılmış sayılır.
(2) Çağrının, toplantı gününden en az otuz gün önce
ve en çok iki ay içinde yapılması, toplantının gün ve
saati ile yerinin ve gündem maddelerinin bildirilmesi
zorunludur.
(3) Çağrıda, birinci toplantıda çoğunluk
sağlanamadığı takdirde yapılacak olan sonraki
toplantının tarihi, saati ve yeri açıklanarak yeni bir
bildirime gerek kalmaksızın bir defada ortaklara
duyuru yapılabilir. Toplantılar arasında en az yedi en
fazla otuz gün süre bulunması gerekir. Sürenin
hesabında duyuru ve toplantı günleri hesaba
katılmaz.
(4) Anasözleşmenin değiştirilmesi söz konusu ise
yapılacak duyuruda değiştirilecek maddelerin
numaralarının yazılması ile yetinilir.
BÜTÜN ORTAKLARIN HAZIR BULUNMASI
MADDE 30- (1) Kooperatifin bütün ortaklarının veya
temsilcilerinin hazır bulunması ve itirazın olmaması
halinde genel kurul toplantılarına ilişkin diğer
hükümler saklı kalmak şartı ile toplantıya çağrı
hakkındaki hükümlere uyulmamış olsa dahi kararlar
alınabilir. Ancak, kararların muteber olabilmesi için
toplantıda Bakanlık Temsilcisi bulundurulması
hususunda gerekli işlemlerin yapılmış olması şarttır.
21
(2) Birinci fıkraya göre alınan kararlar, tüm ortaklar
veya ortakların toplantıda oy birliği ile seçecekleri
temsilciler tarafından imzalanacak bir tutanağa
bağlanır.
BAKANLIĞA MÜRACAAT VE GÖNDERİLECEK
BELGELER
MADDE 31- (1) Genel kurul tarihi ile yeri ve
gündemi toplantıdan en az onbeş gün önce
kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki Valiliğe
(Bakanlık Taşra Teşkilatı) yazılı olarak bildirilir.
(2) Bu bildirime, Bakanlıkça tespit edilen temsilci
ücretinin ilgili muhasebe birimi hesabına yatırıldığını
gösteren belge eklenerek toplantıda temsilci
bulundurulması talep edilir.
GÜNDEM
MADDE 32- (1) Olağan genel kurul toplantısının
gündeminde sırasıyla şu hususlar bulunur:
a) Açılış ve toplantı başkanlığının oluşturulması.
b) Yönetim ve denetim kurulu raporları ile
kooperatifin dış denetime tabi olması halinde dış
denetim raporunun okunması ve müzakeresi.
c) Finansal tabloların okunması, müzakeresi ve
tasdiki.
ç) Yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ibrası.
d) Faaliyet yılı içinde yönetim kurulu üyeliğinde
eksilme meydana gelmiş ve yönetim kurulunca
22
atama yapılmış ise atamanın genel kurulca
onaylanması.
e) Görev süreleri sona ermiş olan yönetim ve
denetim kurulu üyeleri ile kooperatifin dış denetime
tabi olması halinde dış denetçinin seçilmesi ve
bunların görev sürelerinin tespiti.
f) Yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile kooperatifin
dış denetime tabi olması halinde dış denetçinin ücret,
huzur hakkı gibi parasal haklarının belirlenmesi.
g) Gelecek yılın bütçe ve çalışma programının
görüşülmesi ve karara bağlanması.
ğ) Gerekli görülecek diğer hususlar.
(2) Gerekli görülecek diğer hususlar gündeme
açıkça yazılmalıdır. Görüşülecek konu önceden
tespit edilip gündeme yazılmadan, “Gerekli
görülecek diğer hususlar” şeklinde bir gündem
maddesi belirlenemez.
(3) Kanun ve anasözleşme gereği genel kurulun
yetkisinde olan ve olağanüstü genel kurul toplantı
gündemini oluşturan her türlü konu, olağan genel
kurul toplantı gündemine yazılabilir.
(4) Dörtten az olmamak üzere ortakların en az
1/10'u tarafından genel kurul toplantı tarihinden en
az yirmi gün önce müştereken ve noter tebligatı ile
bildirilecek hususların gündeme konulması
zorunludur.
(5) Gündemde olmayan hususlar görüşülemez.
Ancak, kooperatife kayıtlı ortakların en az 1/10'unun
gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden
önce yazılı teklifte bulunmaları halinde, hesap tetkik
23
komisyonunun seçilmesi, bilânço incelemesinin ve
ibranın geriye bırakılması, çıkan veya çıkarılan
ortaklar hakkında karar alınması, genel kurulun yeni
bir toplantıya çağrılması ve kanun, anasözleşme ve
iyi niyet esasları ile genel kurul kararlarına aykırı
olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarının iptali,
yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin azli ve
yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili hususlar,
genel kurula katılanların yarıdan bir fazlasının
kabulü ile gündeme alınır.
(6) Yapılan denetim sonucunda veya herhangi bir
sebeple Bakanlıkça, kooperatif genel kurulunda
görüşülmesi istenen konuların gündeme konulması
zorunludur.
(7) Gündem, genel kurulu toplantıya çağıran
tarafından belirlenir.
GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA HAKKINI
HAİZ ORTAKLARI GÖSTERİR LİSTE
MADDE 33- (1) Yönetim kurulu, KOOPBİS’ten
temin edeceği genel kurula katılma hakkını haiz
ortakları gösterir listeyi genel kurul toplantısından
önce toplantı yerinde bulundurmakla yükümlüdür.
Bu listede genel kurula katılma hakkı olan ortakların;
ortaklık numaraları, isim ve soy isimleri ile imza
yerleri bulunur.
(2) Genel kurula katılma hakkını haiz ortakları
gösterir liste, toplantıya katılanlar ile genel kurul
başkanı ve Bakanlık temsilcisi tarafından imzalanır.
24
(3) Kooperatif ortaklarına, KOOPBİS üzerinden,
genel kurula katılma hakkını haiz ortakları gösterir
listeye erişim yetkisi verilir. Mezkûr listenin
kooperatif kayıtlarına uygun ve doğru olarak
hazırlanmasından yönetim kurulu sorumludur.
GÖRÜŞME VE KARAR NİSABI
MADDE 34- (1) Genel kurulun toplanabilmesi ve
gündemdeki konuların görüşülebilmesi için
kooperatife kayıtlı ortaklardan genel kurula katılma
hakkına sahip olanların en az 1/4'ünün şahsen veya
temsilen toplantıda hazır bulunması gerekir. İlk
toplantıda nisap temin edilmediği takdirde, ikinci
toplantıda nisap aranmaz.
(2) Genel kurulda kararlar toplantı nisabının
sağlanması koşuluyla oylama sırasındaki
mevcudun yarıdan fazlasının oyu ile alınır. Ancak
seçimlerde en çok oy alan aday seçilmiş sayılır.
(3) Ancak, kooperatifin dağılması, diğer bir
kooperatifle birleşmesi ile ilgili alınacak kararlar tüm
ortak sayısının 2/3’ünün çoğunluğu ile verilir.
Anasözleşmede değişiklik yapılması ile ilgili kararlar
ise ortaklar cetvelinde imzası bulunanların 2/3’ünün
çoğunluğu ile alınır.
(4) Sorumluluk hükümlerinin değiştirilmesine ilişkin
genel kurul kararlarında 1163 sayılıKanunun 52 nci
maddesi hükmüne göre işlem yapılır.
25
TOPLANTININ AÇILMASI VE TOPLANTI
BAŞKANLIĞI
MADDE 35- (1) Genel kurul toplantısı; Bakanlık
Temsilcisi bulundurulması hususunda usulüne
uygun başvurunun ve 1163 sayılı Kanunun 87 nci
maddesine göre işlem yapıldığının tespiti ile toplantı
nisabının sağlanması üzerine ve çağrıyı yapan
organca yetkili kılınan kimseler tarafından açılır.
Müteakiben bir genel kurul toplantı başkanı ile
kararlaştırılacak sayıda sekreter üye ve
gerektiğinde oy toplayıcı üye seçilir.
(2) Bu seçimde en çok oy alan adaylar seçilmiş
sayılır.
(3) Genel kurul toplantı başkan ve üyelerinin,
ortaklardan veya kooperatifin üst kuruluşlarının
temsilcileri arasından seçilmesi şarttır.
(4) Genel kurul toplantısında murahhas üye ile en az
bir yönetim kurulu üyesinin hazır bulunması şarttır.
Diğer yönetim kurulu üyeleri genel kurul toplantısına
katılabilirler. Üyeler ve denetçiler görüş bildirebilirler.
OY KULLANMANIN ŞEKLİ
MADDE 36- (1) Oylamalar genel olarak el kaldırmak
(açık oylama) suretiyle yapılır. Genel kurula
katılanların yarıdan fazlasının talebi halinde gizli oya
başvurulur. Ancak, kooperatifin ortak sayısı beşyüzü
geçtiği takdirde yönetim kurulu, denetim kurulu ve
üst kuruluş temsilcisi seçimlerinde oylamalar gizli oy
açık tasnif esasına göre yapılır.
26
(2) Gizli oylamada, kooperatif mührü ile
mühürlenmiş boş oy pusulalarının kullanılması
esastır. Ancak, genel kurulca karar alınmak kaydıyla
ayrıca basılı oy pusulası da kullanılabilir. Genel
kurulun yalnızca basılı oy pusulası kullanılması
yolunda alacağı karar geçersizdir. Genel kurulda
kooperatif mührü ile mühürlenmiş boş oy pusulaları
ve basılı oy pusulalarından başkaca bir pusula
seçim için kullanılamaz. Matbaada basılmış veya
yazı makinesi ile yazılmış ya da çoğaltılmış oy
pusulaları basılı oy pusulası sayılır.
BİLÂNÇONUN TASDİKİ VE İBRA
MADDE 37- (1) Bilançonun onaylanmasına ilişkin
genel kurul kararı, kararda aksine açıklık
bulunmadığı takdirde, yönetim kurulu üyelerinin ve
denetçilerin ibrası sonucunu doğurur. Bununla
birlikte, bilançoda bazı hususlar hiç veya gereği gibi
belirtilmemişse veya bilanço kooperatifin gerçek
durumunun görülmesine engel olacak bazı
hususları içeriyorsa ve bu hususta bilinçli hareket
edilmişse onama ibra etkisini doğurmaz.
(2) Denetçi raporları genel kurula sunulmayan
kooperatiflerde; finansal tablolar, yönetim kurulu
yıllık faaliyet raporu ve ibra hakkında alınan kararlar
geçersizdir.
27
İBRANIN ETKİSİ
MADDE 38- (1) İbra kararı genel kurul kararıyla
kaldırılamaz. Bu konuda 1163 sayılı Kanunun 53
üncü maddesi hükmü saklıdır.
(2) Genel kurulun, sorumluluktan ibraya ilişkin
kararı, ibranın kapsadığı açıklanan maddi olaylara
ilişkin olarak, kooperatifin, ibraya olumlu oy veren ve
ibra kararını bilerek ortaklığı devralan ortakların
dava hakkını kaldırır. Diğer ortakların dava
haklarıda ibra tarihinden itibaren altı ay geçmesiyle
düşer.
KOOPERATİFİN UĞRADIĞI ZARARIN TAZMİNİ
MADDE 39- (1) Kooperatifin uğradığı zararın
tazminini, kooperatif ve her bir ortak isteyebilir.
Ortaklar tazminatın ancak kooperatife ödenmesini
isteyebilirler.
(2) Genel kurulda kooperatifin uğradığı zararın
tazmini için, yönetim kurulu aleyhine tazminat
davası açılması yönünde karar alınmışsa, bu dava
kooperatif denetçileri tarafından da genel kurul karar
tarihinden itibaren bir ay içinde açılır. Bu müddetin
geçirilmesi ile dava hakkı düşmez. Davanın reddi
halinde, yönetim kurulu üyeleri tazminat talebinde
bulunamazlar.
28
KARARLARIN ETKİSİ
MADDE 40- (1) Kanun ve anasözleşmeye uygun
surette toplanmış genel kurulda alınan kararlar
toplantıda bulunmayanlar veya aleyhte oy
kullananlar hakkında da geçerli ve bağlayıcıdır.
KARARLARIN İPTALİ
MADDE 41- (1) Aşağıda yazılı kimseler kanuna,
anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına
aykırı olduğu iddiası ile genel kurul kararları
aleyhine, toplantıyı izleyen günden başlamak üzere
bir ay içinde kooperatif merkezinin bulunduğu
yerdeki mahkemeye başvurabilirler.
a) Toplantıda hazır bulunup da kararlara muhalif
kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu
kullanmasına haksız olarak müsaade edilmeyen
yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde
yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan
veya tebliğ edilmediğini yahut da genel kurul
toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin
karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay
sahipleri,
b) Yönetim kurulu,
c) Kararların yerine getirilmesi yönetim kurulu
üyeleri ile denetçilerin şahsi sorumluluklarını mucip
olduğu takdirde bunların her biri.
(2) Bozma davasının açıldığı ve duruşmanın
yapılacağı gün yönetim kurulu tarafından usulen ilan
olunur.
29
(3) Bir kararın bozulması bütün ortaklar için hüküm
ifade eder. Bozma kararının kesinleşmesi halinde
bu husustaki ilam tescil ve ilan ettirilir.
GENEL KURUL TUTANAĞI
MADDE 42- (1) Genel kurul toplantılarının muteber
olması için, ortaklar ve temsilcilerin sayısı, genel
kurulda sorulan soruları, verilen cevapları, alınan
kararları, her karar için kullanılan olumlu, olumsuz
ve çekimser oyların sayılarını içeren bir tutanak
düzenlenir.
(2) Genel kurul tutanağı, genel kurul başkanlığı ve
Bakanlık Temsilcisi tarafından imzalanır; aksi halde
geçersizdir.
GENEL KURUL KARARLARININ TESCİL VE İLANI
MADDE 43- (1) Yönetim kurulu, genel kurul toplantı
tutanağının noterce onaylanmış bir suretini derhal
ticaret sicili müdürlüğüne vermek ve bu tutanakta
yer alan tescil ve ilana tabi hususları tescil ve ilan
ettirmekle yükümlüdür.
BAKANLIĞA GÖNDERİLECEK BELGELER
MADDE 44- (1) Toplantı gününden itibaren en geç
bir ay içinde, yönetim kurulu ve denetçi raporları ile
bilânço ve gelir-gider cetvelleri genel kurul toplantı
30
tutanağı ile ortaklar listesinin ve istenebilecek diğer
belgelerin onaylı birer örneği, kooperatifin ticaret
siciline tescil edildiği yerdeki Bakanlık taşra
teşkilatına tevdi edilir.
YÖNETİM KURULU SEÇİMİ VE SÜRESİ
MADDE 45- (1) Yönetim kurulu, genel kurulca en az
bir, en çok dört yıl için seçilir ve en az üç üyeden
oluşur.
(2) Genel kurulca böyle bir süre tespiti yapılmaması
halinde bir yıl için seçilmiş sayılır.
(3)1163 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca
çıkarılan 14/01/2022 tarihli ve 31719 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanan Kooperatifçilik Eğitimi
Yönetmeliği kapsamında eğitim şartına tabi olması
halinde yönetim kurulu üyeleri ve yedeklerinin
seçilmelerini takiben en geç dokuz ay içinde
kooperatifçilik eğitim programını tamamlamaları
şarttır.
(4) Yönetim kuruluna seçilen üye sayısı kadar da
yedek üye seçilir.
(5) Yönetim kurulunun asil ve yedek üyeleri genel
kurulda en çok oy alanlar arasından sıra ile
belirlenir. Oylarda eşitlik halinde kuraya başvurulur.
(6) Süresi sona eren üyeler yeniden seçilebilir.Genel
kurul lüzum görürse yönetim kurulu üyelerini her
zaman değiştirebilir. 1163 sayılı Kanunun 46 ncı
maddesinin üçüncü fıkrası gereği genel kurul
gündemine madde ilave etmek suretiyle yapılan
31
seçim sonucu değiştirilen yönetim kurulu üyelerinin
yerine seçilenler, öncekilerin görev sürelerini
tamamlar.

MADDE 46- (1) Yönetim kurulu üyelerinde
aşağıdaki şartlar aranır.
(a) Türk vatandaşı olmak,
(b) Kooperatif ortağı olmak ve medeni hakları
kullanma ehliyetine sahip bulunmak
(c) Amacı ve esas faaliyet konusu aynı olan başka
bir kooperatifin yönetim kurulu üyesi olmamak,
ç) Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal
düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli
savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı
suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık,
dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma,
hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına
fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı
değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından ya
da 1163 sayılı Kanun hükümlerine göre mahkûm
olmamak,
(d) Aynı zamanda kooperatifte denetçi olmamak,
(e) Aynı zamanda diğer yönetim kurulu üyelerinden
birinin eşi olmamak ve birbirleri ile ikinci derece dahil
kan ve kayın hısımlığı bulunmamak.
32
(2) Yönetim kurulu üyeliğine seçilen tüzel kişiler,
birinci fıkrada sayılan şartları taşıyan gerçek kişiler
vasıtasıyla temsil edilirler.
(3) Seçilme şartları denetim kurulu tarafından
araştırılır. Bu şartları taşımadıkları halde seçilenler
ile sonradan kaybedenlerin görevlerine yönetim
kurulunca son verilir.
(4) Haklarında birinci fıkranın (ç) bendinde sayılan
suçlarla ilgili olarak kamu davası açılmış olanların
görevleri ilk genel kurul toplantısına kadar devam
etmekle beraber, yönetim kurulunca bu durumdaki
üyelerin genel kurulca azli veya göreve devamı
hakkında karar alınmak üzere yapılacak ilk genel
kurul gündemine madde konulur.
(5) Yönetim kurulu üyeleri, kooperatifin ve
kooperatifin bağlı olduğu üst kuruluşların hissedarı
oldukları şirketlerde, katıldıkları vakıflarda ve diğer
teşekküllerde yönetim kurulu üyesi veya denetçi
olamazlar, personel olarak yahut başka bir şekilde
ücretli görev alamazlar.
(6) Beşinci fıkrada belirtilen diğer görevleri
bulunmasına rağmen yönetim kurulu üyesi olarak
seçilenler, seçildikleri tarih itibariyle diğer
görevlerinden ayrılmak zorundadırlar. Bu
görevlerinden ayrılmayanların yönetim kurulu
üyeliğine seçilmelerine ilişkin işlemler hükümsüzdür.
Seçildikten sonra beşinci fıkradaki diğer görevleri
edinen yönetim kurulu üyelerinin sonradan

görevlendirme işlemleri ile sözleşmeler de
hükümsüzdür. Yönetim kurulu üyeliğine seçilme
işlemleri bu şekilde hükümsüz olanların yerlerine
yedekleri çağrılır.
(7) Yönetim kurulu üyelerinin fiilen bu görevleri
yürüttükleri dönemde; bunların eş ve ikinci derece
dahil kan ve kayın hısımları, kooperatif ve
kooperatifin bağlı bulunduğu üst kuruluşlar ile
bunların %50’den fazla hissedarı oldukları
şirketlerde, katıldıkları vakıflarda ve diğer
teşekküllerde yönetim kurulu üyesi veya denetçi
olamazlar, personel olarak veya başka bir şekilde
ücretli olarak işe alınamazlar.
(8) Bu madde hükümlerine aykırı uygulamalar
denetçiler tarafından araştırılır.
GÖREV VE YETKİLERİ
MADDE 47- (1) Yönetim kurulu, kanun ve
anasözleşme hükümleri içinde kooperatifin
faaliyetini yöneten ve onu temsil eden icra organıdır.
(2) Yönetim kurulunun başlıca görev ve yetkileri
şunlardır:
a) Yıllık bilanço ile gelir-gider hesabı ve bütçenin
hazırlanmasını sağlamak,
b) Ortaklar ile ortak olmak için başvuruların
anasözleşmede belirtilen şartları taşıyıp
taşımadıklarını araştırmak,
c) Genel kurul toplantısı akabinde, genel kurulda
alınan kararlar hakkında ortakları bilgilendirmek ve
34
talep eden ortaklara genel kurul toplantı tutanağının
bir örneğini vermek,
ç) Kooperatifin amaçlarının gerçekleşmesinde
kullanılmak üzere ilgili kuruluşlardan borç para
almak,
d) Kredi alma işlerinde, kooperatife kredi açacak
müesseselere olan taahhüt ve vecibelerden
ortakları haberdar etmek,
e) Kooperatife yapılan bağışları kooperatif amacına
uygun işlerde kullanmak,
f) Bakanlıkça istenecek her türlü evrak ve vesaiki
ibraz etmek, bilgi vermek ve denetim için gönderilen
yetkililere gerekli kolaylığı göstermek,
g) Kooperatifi resmi dairelerde, mahkemelerde ve
üçüncü şahıslara karsı temsil etmek,
ğ) İbra etmek, dava açmak, sulh olmak veya
davadan vazgeçmek,
h) Genel kuruldan karar almak şartı ile kooperatifin
taşınır ve taşınmaz mallarını satmak, rehine
koymak,
ı) Doğacak sorumluluk yönetim kuruluna ait olmak
üzere kendi ortakları arasından veya hariçten bir
veya birkaç kişiyi kooperatifi ilzam edecek
tasarruflarda bulunmaya veya muayyen işlerde
kooperatifi temsil etmeye yetkili kılmak,
i) Kooperatifin ortak olduğu kooperatif, şirket ve
teşekküllerde kooperatifi temsil etmek üzere
görevlendirme yapmak,
j) Kooperatifin dış denetime tabi olması halinde, dış
denetçi adaylarına ilişkin gerekli araştırmayı
35
yaparak, hazırladığı listeyi (adayların nitelikleri,
ücretleri vb. hususları içeren), değerlendirilmek
üzere genel kurulun bilgisine sunmak,
k) 634 sayılı Kanuna göre teşekkül eden bağımsız
bölüm malikleri kurul ve alt kurulları yetki ve görev
aktardıkları takdirde; bu kurulların toplantılarını
düzenlemek, 634 sayılı Kanundan doğan her türlü
yönetim ve yöneticilik, sıfat, yetki, hak ve
sorumluluklarını üstlenmek,
l) Kanun ve anasözleşme ile yönetim kuruluna
verilen diğer görevleri yerine getirmek.
GÖREV BÖLÜMÜ VE TOPLANTILAR
MADDE 48- (1) Yönetim kurulu üyeleri; seçimi
takiben yapacakları ilk toplantıda aralarından bir
başkan, bir başkan vekili, gereğine göre de bir
muhasip üye seçerek görev bölümü yaparlar.
(2) Yönetim kurulu, başkanın bulunmadığı
zamanlarda başkan vekilinin, onun da bulunmadığı
zamanlarda zorunlu aylık toplantının yapılmasıyla
sınırlı olmak üzere görev bölümü toplantısında
belirlenen diğer yönetim kurulu üyelerinden birinin
çağrısı ile toplanır. Yönetim kurulu en az ayda bir
defa ve üye tam sayısının çoğunluğu ile toplanır.
Kararlar, toplantıda bulunanların çoğunluğu ile
alınır. Oyların eşitliği halinde keyfiyet gelecek
toplantıya bırakılır. Onda da eşitlik halinde söz
konusu teklif reddedilmiş sayılır.
36
(3) Kararların geçerli olabilmesi için toplantıya
çağrının ispat edilebilecek bir yöntemle yapılması
zorunludur.
(4) Toplantılarda bulunmayan üyeleri temsilen oy
kullanılamaz ve toplantılara vekil aracılığı ile de
katılamaz.
(5) Özürsüz olarak üst üste üç toplantıda hazır
bulunmayan üye çekilmiş sayılır.
(6) Toplantılar kooperatif merkezinde yapılır. Ancak,
üyelerin çoğunluğunun tasvibi ile başka herhangi bir
yerde de yapılabilir.
(7) Alınan kararlar tarih ve numara sırasıyla yönetim
kurulu karar defterine işlenir. Tüm üyelerin isimleri
kararın baş tarafına yazılır ve alt tarafı toplantıya
katılanlarca isim yazılarak imzalanır.
(8) Verilen karara karşı olanlarla çekimser kalan
üyeler, karşı olma veya çekimser kalma sebeplerini
kararın altına yazarak imzalarlar.
MÜZAKEREYE KATILMA YASAĞI
MADDE 49- (1) Yönetim kurulu üyesi, kendisinin
kooperatif dışı kişisel menfaatiyle veya alt ve üst
soyundan birinin ya da eşinin yahut üçüncü derece
dâhil üçüncü dereceye kadar kan ve kayın
hısımlarından birinin, kişisel ve kooperatif dışı
menfaatiyle kooperatifin menfaatinin çatıştığı
konulara ilişkin müzakerelere katılamaz. Bu yasak,
yönetim kurulu üyesinin müzakereye katılmamasının
dürüstlük kuralının gereği olan durumlarda da
37
uygulanır. Tereddüt uyandıran hâllerde, kararı
yönetim kurulu verir. Bu oylamaya da ilgili üye
katılamaz. Menfaat uyuşmazlığı yönetim kurulu
tarafından bilinmiyor olsa bile, ilgili üye bunu
açıklamak ve yasağa uymak zorundadır.
(2) Bu hükümlere aykırı hareket eden yönetim
kurulu üyesi ve menfaat çatışması nesnel olarak
varken ve biliniyorken ilgili üyenin toplantıya
katılmasına itiraz etmeyen üyeler ve söz konusu
üyenin toplantıya katılması yönünde karar alan
yönetim kurulu üyeleri bu sebeple kooperatifin
uğradığı zararı tazminle yükümlüdürler.
(3) Müzakereye, yasak nedeniyle katılmamanın
sebebi ve ilgili işlemler yönetim kurulu kararına
yazılır.
TEMSİL, İLZAM VE YETKİ DEVRİ
MADDE 50- (1) Kooperatif adına düzenlenecek
evrakın muteber olması veya kooperatifin ilzamı
için, kooperatif unvanı altında temsile yetkili
olanlardan ikisinin imzası gereklidir.
(2) Yönetim kurulu, kooperatifi temsile yetkili kılınan
kimselerin isimlerini ve imzalarını ticaret siciline
bildirir ve bu yetkiye dayanak olan kararları ticaret
sicili müdürlüğünde yetkilendirilmiş personele tasdik
ettirir.
(3) Gerektiğinde, ikinci fıkra hükmüne göre hareket
edilerek imza yetkisine sahip kimseler değiştirilebilir.
38
(4) Yönetim kurulu, kooperatifin yönetimini kısmen
veya tamamen bir veya birkaç yönetim kurulu
üyesine veya üçüncü kişiye düzenleyeceği bir iç
yönergeyle devredebilir. Bu iç yönerge kooperatifin
yönetimini düzenler; bunun için gerekli olan
görevleri tanımlar, yerlerini gösterir, özellikle kimin
kime bağlı ve bilgi sunmakla yükümlü olduğunu
belirler.
ÜYELİĞİN BOŞALMASI
MADDE 51- (1) Yönetim kurulu üyeleri, istifa etmek
suretiyle her zaman çekilebilirler. Herhangi bir
sebeple yönetim kurulu üyeliğinin boşalması
halinde, yönetim kurulunca aldıkları oy sırasına göre
yedek üyeler çağrılır. Oyların eşitliği halinde yönetim
kurulu, eşit oy alanlar arasından birini üyeliğe atar.
(2) Yönetim kurulu toplantı nisabını kaybederse
boşalan yönetim kurulu üyeliklerine denetim kurulu
tarafından geciktirilmeksizin yeteri kadar yedek üye
çağrılır.
(3) Yedek üyelerle de yönetim kurulunun
tamamlanamaması halinde, eğer yönetim kurulu
toplantı nisabını kaybetmemişse, kanuni şartları
haiz birini geçici olarak yönetim kurulu üyeliğine
seçip ilk genel kurulun onayına sunar. Onaylanması
halinde selefinin süresini tamamlar. Yönetim kurulu
toplantı nisabının altına düşmüşse, denetim kurulu
tarafından seçimler yapılmak üzere derhal genel
kurul toplantıya çağrılır.
39
SORUMLULUK VE YASAK MUAMELELER
MADDE 52- (1) Yönetim kurulu, kooperatif işlerinin
yönetimi için gereken titizliği gösterir ve kooperatifin
başarısı ve gelişmesi yolunda bütün gayretini sarf
eder.
(2) Üyeler, yönetim kurulundaki faaliyetleri sırasında
öğrendikleri ticaret veya işletme sırlarını saklamakla
yükümlüdürler.
(3) Yönetim kurulu; kendi tutanakları, genel kurul
tutanakları, ortak listeleri, gelir-gider hesapları ve
yıllık bilançonun usulüne uygun olarak hazırlanması
ve saklanmasından, tetkik olunmak üzere
denetçilere verilmesinden sorumludur.
(4) Yönetim kurulu; yıllık faaliyet raporu, bilanço,
gelir gider farkı hesapları ve denetleme organı ve
varsa dış denetçi tarafından tanzim edilen raporları,
genel kurulun yıllık toplantısından en az onbeş gün
öncesinden itibaren bir yıl süre ile kooperatif
merkezinde, varsa şubelerinde ve elektronik
ortamda KOOPBİS’te ortakların tetkikine amade
tutar. Bu fıkra ve 34 üncü maddenin üçüncü fıkrası
kapsamında elde edilen kişisel veriler, sadece
ortakların kooperatif iş ve işlemlerinden haberdar
olmaları ve kooperatif organlarında görev almak
isteyen adayların kooperatif ortaklarına
ulaşabilmeleri amaçlarıyla kullanılabilir. Elde edilen
veriler 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel
Verilerin Korunması Kanununa aykırı olarak
kullanılamaz, aktarılamaz veya başka bir şekilde
40
işlenemez.
(5) Kooperatifin ticaret sicili kayıtlarının, finansal
tablolarının, yönetim kurulu ve denetçi raporlarının,
genel kurul toplantı evrakının, ortakların kimlik,
iletişim, pay ve ödemelerine ilişkin bilgilerinin
KOOPBİS’e işlenmesinden yönetim kurulu
sorumludur.
(6) Yönetim kurulu üyeleri ve kooperatif memurları
ortaklık işlemleri dışında kendisi veya başkası
namına, bizzat veya dolayıolarak kooperatifle
kooperatif konusuna giren bir ticari muamele
yapamaz.
(7) Yönetim kurulu üyelerinin kooperatif ortağı
olmayan alt ve üst soyu, eşi yahut 3 üncü derece
dahil, 3 üncü dereceye kadar kan ve kayın
hısımlarından herhangi biri kooperatife nakit
borçlanamaz. Bu kişiler için kooperatif kefalet,
garanti ve teminat veremez, sorumluluk
yüklenemez, bunların borçlarını devralamaz. Aksi
hâlde, kooperatif alacaklıları bu kişileri, kooperatifin
yükümlendirildiği tutarda kooperatif borçları için
doğrudan takip edebilir.
(8) Yönetim kurulu üyeleri kanundan veya
anasözleşmeden doğan bir görevi veya yetkiyi
devrettiğinde, devralan kişilerin seçiminde makul
derecede özen göstermediklerinin ispat edilmesi
hâlinde, bu kişilerin fiil ve kararlarından
sorumludurlar.
(9) Yönetim kurulunca kooperatifi tanıtma ve ortak
41
kaydetmek amacıyla yapılacak ilan, reklam ve
açıklamalar, eksik ve gerçeğe aykırı olamayacağı
gibi, yanıltıcı bilgi ve unsurlar taşıyamaz.
(10) Yönetim kurulu üyeleri ve temsile yetkili
şahıslar, genel kurulun devredemeyeceği yetkilerini
kullanamaz.
(11) Yönetim kurulu üyeleri, kendi kusurlarından ileri
gelen zararlardan müteselsilen sorumlu olup,
kooperatife tazmin etmekle yükümlüdürler.
(12) Kusurlu olmadığını ispat eden üyeler ile karara
muhalif kalıp durumu hemen denetim kuruluna
yazılı olarak bildiren veya özrü nedeniyle toplantıda
hazır bulunmayan üyeler sorumluluktan kurtulurlar.
(13) Görevi sona eren üyenin iş gördüğü zamana ait
sorumluluğu ayrılış tarihinden itibaren beş yıl devam
eder.
YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN ÜCRETLERİ
MADDE 53- (1) Yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile
murahhas üyelere bu sıfatla yapacakları hizmet için
aylık ücret veya katılacakları her toplantı için bir
huzur hakkı ve yapacakları görev seyahatleri için
yolluk ödenir. Ödemenin miktar ve şekli genel
kurulca kararlaştırılır.
(2) Yönetim kurulu üyelerine genel kurulca
belirlenen aylık ücret, huzur hakkı ve yolluk dışında
hiçbir ad altında başkaca ödeme yapılamaz.
42
MURAHHAS ÜYE
MADDE 54- (1) Yönetim kurulu kararı ile üyelerden
bir veya birkaçı kooperatifi temsil yetkisini haiz
murahhas üye seçilebilir. Bu konuda 49 uncu madde
hükümleri saklıdır.
(2) Murahhas üyelerin seçilmesi ve değiştirilmesi
ticaret siciline tescil ettirilir.
MÜDÜR VE DİĞER PERSONEL
MADDE 55- (1) Yönetim kurulu, kooperatifin mali ve
idari işlerini yürütmek üzere kendi aralarından veya
hariçten bir müdür ile kooperatif işlerinin gerekli
kıldığı diğer personeli istihdam edebilir. Bunlar kendi
kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludur.
(2) İstihdam edilecek personelin nitelik ve görevleri
yönetim kurulu kararı ile belirlenir.
(3) Personele verilecek ücret bütçede belirtilmek
şartıyla yönetim kurulunca belirlenir. Ancak
müdürün yönetim kurulu üyeleri arasından atanması
halinde ücreti genel kurul tarafından belirlenir.
DENETİM KURULU SEÇİMİ VE SÜRESİ
MADDE 56- (1) Genel kurulca, en az bir en çok dört
yıl için ortaklar arasından veya dışarıdan en az bir
veya daha fazla denetim kurulu üyesi seçilir. Genel
kurul asıl üye sayısı kadar yedek üye seçebilir.
Genel kurulca süre tespiti yapılmaması halinde bir
43
yıl için seçilmiş sayılır. Süreleri biten üyeler tekrar
seçilebilir. 46 ncı maddenin beşinci fıkrası hükümleri
denetim kuruluna üye seçiminde de uygulanır.
(2) Kooperatifin, 1163 sayılı Kanunun 65 inci
maddesi uyarınca çıkarılan Kooperatifçilik Eğitimi
Yönetmeliği kapsamında eğitim şartına tabi olması
halinde kooperatif denetim kurulu üyeleri ve
yedeklerinin seçilmelerini takiben en geç dokuz ay
içinde kooperatifçilik eğitim programını tamamlamaları
şarttır.
(3) Yönetim kurulu gecikmeksizin denetim kurulu
üyelerini ticaret siciline tescil ettirir ve Türkiye
Ticaret Sicili Gazetesi ile internet sitesinde ilan
ettirir.

MADDE 57- (1) Denetim kurulu üyelerinde
aşağıdaki şartlar aranır:
a) Türk vatandaşı olmak ve medeni hakları kullanma
ehliyetine sahip bulunmak.
b) En az lise düzeyinde diploma sahibi olmak.
c) Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal
düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli
savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı
suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık,
dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma,
hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına
44
fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı
değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından ya
da 1163 sayılı Kanun hükümlerine göre mahkûm
olmamak.
ç) Aynı zamanda kooperatifte yönetim kurulu üyesi,
bu üyelerden birinin eşi, kooperatif personeli veya
yönetim kurulu üyeleriyle üçüncü derece dâhil kan
ve kayın hısımı (kendisinin ve eşinin anne, baba,
çocuk, büyükanne, büyükbaba, torun, amca, dayı,
hala, teyze, kardeş, kardeş çocuğu) olmamak,
yönetim kurulu üyeleriyle aralarında iş ortaklığı
bulunmamak.
d) Aynızamanda diğer denetim kurulu üyelerinden
birinin eşi olmamak ve birbirleri ile ikinci derece dâhil
kan ve kayın hısımlığı bulunmamak.
(2) Haklarında birinci fıkranın (c) bendinde sayılan
suçlarla ilgili olarak kamu davası açılmış olanların
görevleri ilk genel kurul toplantısına kadar devam
etmekle beraber, yönetim kurulunca bu durumdaki
üyelerin genel kurulca azli veya göreve devamı
hakkında karar alınmak üzere yapılacak ilk genel
kurul gündemine madde konulur.
(3) Denetim kurulu üyeleri, kooperatifin ve
kooperatifin bağlı olduğu üst kuruluşların hissedarı
oldukları şirketlerde, katıldıkları vakıflarda ve diğer
teşekküllerde yönetim kurulu üyesi veya denetçi
olamazlar, personel olarak yahut başka bir şekilde
ücretli olarak görev alamazlar.
45
(4) Üçüncü fıkrada belirtilen diğer görevleri
bulunmasına rağmen denetim kurulu üyesi olarak
seçilenler, seçildikleri tarih itibariyle diğer
görevlerinden ayrılmak zorundadırlar. Bu
görevlerinden ayrılmayanların denetim kurulu
üyeliğine seçilmelerine ilişkin işlemler hükümsüzdür.
Seçildikten sonra ikinci fıkradaki diğer görevleri
edinen denetim kurulu üyelerinin sonradan
edindikleri görevlere ilişkin seçilme veya
görevlendirme işlemleri ile sözleşmeler de
hükümsüzdür. Denetim kurulu üyeliğine seçilme
işlemleri bu şekilde hükümsüz olanların yerlerine
yedekleri çağrılır.
(5) Denetim kurulu üyelerinin fiilen bu görevleri
yürüttükleri dönemde; bunların eş ve ikinci derece
dahil kan ve kayın hısımları, kooperatif ve
kooperatifin bağlı bulunduğu üst kuruluşlar ile
bunların %50 den fazla hissedarı oldukları
şirketlerde, katıldıkları vakıflarda ve diğer
teşekküllerde yönetim kurulu üyesi veya denetçi
olamazlar, personel olarak veya başka bir şekilde
ücretli olarak işe alınamazlar.
(6) Bu madde hükümlerine aykırı uygulamalar
denetçiler tarafından araştırılır.
GÖREV, YETKİ VE ÜCRETLERİ
MADDE 58- (1) Denetim kurulunun başlıca görev ve
yetkileri şunlardır:
46
a) Yıllık bilanço ve sonuç hesaplarını inceleyerek bu
husustaki görüşlerini birlikte veya tek başına genel
kurula bir raporla bildirmek,
b) Kooperatif işlemlerinden bilgi edinmek ve gerekli
kayıtların düzenli olarak tutulmasını sağlamak
amacıyla en az üç ayda bir defa kooperatifin
defterlerini incelemek,
c) En az üç ayda bir defa kooperatifin nakit mevcudu
ile menkul değerlerini kontrol etmek,
ç) Bütçe, bilanço ve gelir-gider cetvelini denetlemek,
d) Yönetim kurulunun ihmali halinde genel kurulu
olağan veya olağanüstü toplantıya davet etmek,
e) Yönetim kurulu üyelerinin kanun ve anasözleşme
hükümleri ile iyi niyet esaslarına uygun
davranmalarına nezaret etmek,
f) Yönetim kurulu üyeleri ile kooperatifin dış
denetime tabi olması halinde dış denetçinin gerekli
şartları taşıyıp taşımadıklarını araştırmak, yönetim
kurulu toplantı nisabının kaybedilmesi halinde
boşalan bu üyeliklere geciktirilmeksizin yeteri kadar
yedek üye çağırmak,
g) Kooperatif ortaklarının, yönetim kurulu üyeleri ve
kooperatif personeli hakkındaki şikâyetlerini
incelemek ve inceleme sonucu yıllık raporunda
açıklamak,
ğ) Uygun gördükleri teklifleri yönetim kurulu ve genel
kurul toplantıları gündemine koydurmak.
(2) Denetim kurulu üyeleri, görevleri çerçevesinde
işlerin yürütülmesinde gördükleri noksanlıkları,
kanun ve anasözleşmeye aykırı hareketleri bundan
47
sorumlu olanların bağlı bulundukları organa ve
gerekli hallerde aynı zamanda genel kurula haber
vermekle yükümlüdürler.
(3) Denetim kurulu üyeleri, kooperatifi genel kurul
toplantısına çağırma yetkisi hariç olmak üzere
kendilerine kanun ve anasözleşme ile verilen görev
ve yetkileri, gerektiğinde tek başlarına da
kullanabilirler.
(4) Denetim kurulu üyeleri, yönetim kurulu ve genel
kurul toplantılarına katılırlar. Ancak, yönetim kurulu
toplantılarında oy kullanamazlar.
(5) Denetim kurulu üyelerine genel kurulca
belirlenen aylık ücret ve yolluk dışında hiçbir ad
altında başkaca ödeme yapılamaz.
(6) Denetim kurulu üyelerinin yapacağı denetim
1163 sayılı Kanunun 69 uncu maddesi gereğince
çıkarılan Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının
Denetimine Dair Yönetmelik kapsamında yürütülür.
DENETÇİ RAPORUNUN DEĞİŞTİRİLMESİ
MADDE 59- (1) Kooperatifin finansal tabloları ile
yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetim
raporunun sunulmasından sonra değiştirilmişse ve
değişiklik denetim raporlarını etkileyebilecek
nitelikteyse, finansal tablolar ile yönetim kurulunun
yıllık faaliyet raporu yeniden denetlenir. Yeniden
denetleme ve bunun sonucu, raporda özel olarak
açıklanır. Denetçi görüşünde de yeniden denetimi
yansıtan uygun eklere yer verilir.
48
SORUMLULUK
MADDE 60- (1) Kooperatifin yıl sonu ve konsolide
finansal tablolarını, raporlarını, hesaplarını
denetleyen denetçiler; kanuni görevlerinin yerine
getirilmesinde kusurlu hareket ettikleri takdirde, hem
kooperatife hem de ortaklar ile kooperatif
alacaklılarına karşı verdikleri zarar dolayısıyla
sorumludur.
(2) Denetim kurulu üyeleri, kanun ve anasözleşme
ile kendilerine yükletilen diğer görevleri hiç veya
gereği gibi yapmamalarından doğan zararlardan
dolayıda kusursuz olduklarını ispat etmedikçe
müteselsilen sorumludurlar.
(3) Denetim kurulu üyeleri, görevleri sırasında
öğrendikleri ve açıklamasında kooperatif veya
ortaklar için zarar umulan hususları, kooperatif
ortaklarına ve üçüncü şahıslara açıklayamazlar.
DENETİM KURULU ÜYELİĞİNİN BOŞALMASI
MADDE 61- (1) Denetim kurulu üyeleri istifa etmek
suretiyle her zaman görevlerinden çekilebilirler.
(2) Kanun ve anasözleşmede belirtilen seçilme
şartlarını taşımadıkları veya sonradan kaybettikleri
anlaşılanların üyelikleri kendiliğinden sona erer.
(3) Denetim kurulu üyeliğinin herhangi bir nedenle
boşalması halinde mevcut üye veya üyeler (mevcut
üye kalmamışsa yönetim kurulu), ayrılan üyelerin
yerlerine en çok oy alan yedeklerini çağırır.
49
Yedeklerle beraber üye sayısı genel kurulca
belirlenen sayının altına düştüğü takdirde, mevcut
üye veya üyeler ilk genel kurula kadar görev
yapmak üzere şartları haiz kişileri denetim kurulu
üyeliğine atar. Yedekler de dahil hiçbir üye
kalmaması halinde, yönetim kurulunca, denetçilerin
seçilmesi amacıyla genel kurul derhal toplantıya
çağırılır.
DIŞ DENETİM
KONUSU VE KAPSAMI
MADDE 62- (1) Kooperatif, 1163 sayılı Kanunun 69
uncu maddesi kapsamında çıkarılan 01/02/2022
tarihli ve 31737 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan
Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Denetimine Dair
Yönetmelik kapsamında belirlenen şartları taşıması
halinde dış denetime tabidir.
(2) Kooperatifin finansal tablolarının; kooperatiflerin
tabi olduğu 1163 sayılı Kanun, 6102 sayılı Kanun,
4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve
ilgili mevzuatına göre hazırlanıp hazırlanmadığı,
gelir ve giderlerinin dayanağını oluşturan belgelerin
ilgili mevzuata uygun olarak düzenlenip
düzenlenmediği, gelir ve gider hesapları ile bilanço
hesaplarının defter, kayıt ve belgelerle uyumlu olup
olmadığı hususları dış denetimin konusunu
oluşturur. Yönetim kurulu yıllık faaliyet raporu
içerisinde yer alan finansal bilgiler de dış denetimin
kapsamı içindedir.
50
(3) Dış Denetçi raporu genel kurula sunulmayan
kooperatiflerde; finansal tablolar, yönetim kurulu
yıllık faaliyet raporu ve ibra hakkında alınan kararlar
geçersizdir.
(4) Yönetim kurulu gecikmeksizin dış denetçileri
ticaret siciline tescil ettirir ve Türkiye Ticaret Sicili
Gazetesi ile internet sitesinde ilan ettirir.
(5) Dış denetçiler hakkında 1163 sayılı Kanunun 56
ncı maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (3) numaralı
bentleri ile üçüncü ve altıncı fıkrasında yer alan
hükümler uygulanır.
(6) Dış denetime ilişkin usul ve esaslar, dış
denetçilerin nitelikleri, uyacakları etik ilkeler, görev
ve yetkileri, seçilmeleri, görevden alınmaları veya
ayrılmaları, denetimin ve denetim raporlarının içeriği
ve raporun genel kurula sunulması hususlarında
Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Denetimine Dair
Yönetmelik hükümleri uygulanır.
KOOPERATİFİN HESAPLARI VE DEFTERLERİ
HESAP DÖNEMİ, BİLANÇO VE NETİCE
HESAPLARI
MADDE 63- (1) Kooperatifin hesap dönemi takvim
yılıdır. İlk faaliyete geçildiği yıldaki hesap dönemi
kooperatifin kurulduğu tarihten başlar ve aynı yılın
31 Aralık tarihinde sona erer.
(2) Yönetim kurulu her yıl 31 Aralık tarihi itibariyle
envanter yapar, bilançoyu ve gelir-gider hesaplarını
hazırlayıp genel kurul toplantısından en az bir ay
51
önce denetim kurulu üyelerine verir. Denetim kurulu
üyeleri bunları en çok on gün içinde inceleyerek
müştereken düzenleyecekleri raporla birlikte
yönetim kuruluna iade ederler.
(3) Bilânço ve netice hesapları genel kurul
toplantısından en az onbeş gün öncesinden itibaren
bir yıl süre ile kooperatif merkezinde ve elektronik
ortamda KOOPBİS’te ortakların incelemesine
sunulur.
MUHASEBE USULÜ
MADDE 64- (1) Kooperatifin, muhasebe usulleri
hakkında 6102 sayılı Kanun hükümleri gereği Kamu
Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları
Kurumunca hazırlanan Türkiye Muhasebe
Standartları uygulanır.
(2) 213 sayılı Kanunun bu hususlarla ilgili hükümleri
saklıdır.
GELİR GİDER FARKI VE DAĞITIMI
MADDE 65- (1) Gelir-gider farkı genel kurulca
onaylanan yıllık bilançoya göre tespit edilir.
(2) Olumlu gelir- gider farkından %10 yedek akçeye
ayrıldıktan sonra kalan meblağdan ortak içi
işlemlere isabet eden kısmı, ortakların işlemleri
oranında ristrun olarak dağıtılır. Ortak dışı işlem
yapılabilir. Ortak dışı işlemlere isabet eden
gelir-gider farkından her türlü vergiler çıktıktan
52
sonra kalanın, %5’i Kıdem Tazminatı Fonuna,
%10’u Kooperatifi Geliştirme Özel Fonuna
ayrıldıktan sonra, %85’i ortaklara temettü olarak
dağıtılır. Temettü dağıtımı kaç pay sahibi
olunduğuna bakılmaksızın ortaklar arasında eşit
bölüştürmek suretiyle yapılır.
(3) Gelir-gider farkı olumsuz olduğu takdirde ortaya
çıkan açık yedek akçelerden ve Kooperatifi
Geliştirme Özel Fonundan, bunların yetmemesi
halinde ek ödemeler veya ortak sermaye
paylarından karşılanır.
(4) Olumsuz neticeler ortadan kaldırılmadıkça
gelir-gider farkı dağıtımı yapılamaz.
(5) Yedek akçeler ortaklara dağıtılamaz
(6) Yönetim ve denetim kurulu üyelerine kazanç
üzerinden pay verilemez.
ÖZEL FON İLE ORTAKLAR VE PERSONEL İÇİN
YARDIM FONU
MADDE 66- (1) Müspet gelir gider farkının 65 inci
maddenin ikinci fıkrası çerçevesinde
dağıtılmamasına karar verilmişse bunlar
kooperatifin gelişmesine yarayacak işlerde
kullanılmak üzere özel bir fon ile ortaklar ve
personel için yardım fonu hesaplarında toplanır.
(2) Bu fonlarda toplanan hasılanın kullanımına
ilişkin esaslar genel kurulca kararlaştırılır.
(a) Kıdem Tazminatı Fonu: İlerideki yıllarda
personelin kıdem tazminatlarının kooperatife yük
53
olmaması, kooperatifi zor durumda bırakmaması ve
kıdem tazminatının yükünü ödeme yılının gelirlerine
yüklenmeyerek asgariye indirilmesi amacı ile bu fon
oluşturulmuştur. Bu fonun gelir kaynağı 65'inci
maddede belirlenen meblağ ile tekrar işe giren
personelin toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre
iade edeceği kıdem tazminatıdır.
(b) Kooperatifi geliştirme Özel Fonu: Kooperatifin
amaçlarına uygun kültür, eğitim, spor, turizm, imar,
çevre koruma, geliştirme ve tanıtım gibi konularda
araştırma yapmak,inşaat ve tesis kurup hizmet
vermek amacı ile bu fon oluşturulmuştur. Bu fonda
toplanan hasılatın kullanımına ilişkin esaslar
yönetim kurulunca hazırlanıp genel kurulca kabul
edilecek bir yönetmelik ile belirlenir.
(c) Biriktirme Fonu: Ortakları tasarrufa teşfik etmek
gerektiğinde nakdi kredi temin etmelerini sağlamak
amacıyla bu fon oluşturulmuştur. Biriktirme Fonuna
katılan kooperatif ortakları bu fona her ay cari yılın
başında yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin bir
günlüğünün 1/4 'ü kadar aidat ödemek zorundadır.
Aidatlardan doğan küsuratlar tama tamamlanır. Bu
aidatlar biriktirme fonuna katılan ortakların özel
hesaplarında toplanır. Biriktirme fonu nakdi kredi
alma esaları, yönetim kurulunca kabul edilecek bir
yönetmelik ile belirlenir.
54
YEDEK AKÇELERİN VE FONLARIN
NEMALANDIRILMASI
MADDE 67- (1) Yedek akçelerin ve özel fonların
nemalandırılmasına ilişkin şekil ve şartlar genel
kurulca kararlaştırılır.
DEVİR TESLİM TUTANAĞI
MADDE 68- (1) Görevi sona eren yönetim kurulu
üyeleri ile kooperatif memurları (personeli),
sorumlulukları altında bulunan para, mal, defter,
belge ve diğer kooperatif varlıklarını, seçimlerin
yapıldığı genel kurul toplantıtarihinden itibaren üç
işgünü içinde tutanakla yeni seçilenlere teslim
etmek zorundadır.
AVANSLAR VE ÖDEMELER
MADDE 69- (1) Kooperatifin amaç ve işleri dışında
avans verilemez ve ödeme yapılamaz. Her türlü
ödemelerin geçerli belgelere dayandırılması şarttır.
(2) Verilecek avansın sebebi, miktarı, süresi, geri
alınma şartları, kapatılması şekli ile kasada günlük
olarak bulundurulacak azami para miktarı ve
kooperatif parasının amaçlara uygun şekilde
değerlendirilmesi usulü yönetim kurulu tarafından
belirlenir.
55
KOOPERATİFİN ACZİ HALİNDE YAPILACAK İŞLER
MADDE 70- (1) Kooperatifin aciz halinde
bulunduğunu kabul ettirecek ciddi sebepler mevcut
ise yönetim kurulu piyasada cari fiyatlar esas olmak
üzere, derhal bir ara bilançosu tanzim eder. Son
yılın bilançosu veya daha sonra yapılan bir tasfiye
bilançosu veyahut birinci cümlede sözü geçen ara
bilançosu kooperatif mevcudunun borçlarını artık
karşılamayacağını gösteriyorsa yönetim kurulu
Ticaret Bakanlığına durumu bildirir ve genel kurulu
derhal olağanüstü toplantıya çağırır.
(2) Son yılın bilançosunda kooperatif varlığının
yarısı karşılıksız kalırsa yönetim kurulu derhal genel
kurulu toplantıya çağırarak durumu ortaklara arz
eder. Aynı zamanda ilgili mahkeme ile Ticaret
Bakanlığına bilgi verir. Ancak, bilançoda tespit
edilen açık, üç ay içinde ortakların ek ödemeleri ile
kapanmadığı takdirde yine Bakanlık haberdar edilir.
(3)Malî durumun düzeltilmesinin mümkün görülmesi
hâlinde yönetim kurulu veya alacaklılardan biri
konkordato da talep edebilir. Bu takdirde 9/6/1932
tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanununun 285
inci ve devamı maddeleri uygulanır.
TUTULACAK DEFTERLER
MADDE 71- (1) Kooperatifte aşağıdaki defterlerin
tutulmasızorunludur:
56
a) Yevmiye defteri,
b) Defteri kebir,
c) Envanter defteri,
ç) Ortaklar/Pay defteri,
d) Yönetim kurulu karar defteri,
e) Genel kurul karar ve müzakere defteri.
(2) Kooperatifte bu defterlerden başka 6102 sayılı
Kanunun 64 üncü maddesinin beşinci fıkrası gereği
işin mahiyeti ve öneminin gerektirdiği diğer defterler
de tutulur.
YEVMİYE DEFTERİ
MADDE 72- (1) Yevmiye defteri, kayda geçirilmesi
gereken işlemlerin ilgili belge veya ispata dayanan
evraktan çıkarılarak tarih sırasıyla ve “madde”
halinde düzenli olarak yazıldığı defterdir.
(2) Yevmiye maddelerinin en az aşağıdaki bilgileri
içermesi şarttır:
a) Madde sıra numarası,
b) Tarih,
c) Borçlu hesap,
ç) Alacaklı hesap,
d) Tutar,
e) Her kaydın dayandığı belgelerin türü ile varsa
tarihleri ve sayıları.
(3) Yevmiye defteri ciltli ve sayfaları müteselsil sıra
numaralı olur; vergi kanunlarına uygun olmak
şartıyla müteharrik yapraklı defterler de kullanılabilir.
57
DEFTERİ KEBİR
MADDE 73- (1) Defteri kebir, yevmiye defterine
geçirilmiş olan işlemleri buradan alarak sistemli bir
şekilde ilgili olduğu hesaplara dağıtan ve tasnifli
olarak bu hesaplarda toplayan defterdir.
(2) Defteri kebirdeki kayıtların en az aşağıdaki
bilgileri içermesi şarttır:
a) Tarih,
b) Yevmiye defteri madde sıra numarası,
c) Tutar,
ç) Toplu hesaplarda yardımcı nihai hesapların
isimleri.
(3) 72 nci maddenin üçüncü fıkrası hükmü defteri
kebir hakkında da uygulanır.
ENVANTER DEFTERİ
MADDE 74- (1) Envanter defteri, kooperatifin
açılışında ve açılıştan sonra her hesap döneminin
sonunda taşınmazların, alacakların, borçların, nakit
para tutarının ve varlıklar ile borçların değerlerinin
teker teker kaydedildiği ciltli ve sayfaları müteselsil
sıra numaralı defterdir.
(2) Hesap dönemi on iki ayı geçemez. 213 sayılı
Kanunun ilgili hükümleri saklı kalmak kaydıyla
envanter, düzenli bir işletme faaliyetinin akışına
uygun düşen süre içinde ve her halükârda hesap
döneminin sonundan itibaren üç ay içinde çıkarılır
ve deftere kaydedilir.
58
(3) 72 nci maddenin üçüncü fıkrası hükmü envanter
defteri hakkında da uygulanır.
PAY/ORTAKLAR DEFTERİ
MADDE 75- (1) Pay/Ortaklar defteri; kooperatif
ortaklarının bilgilerinin kaydedildiği ciltli ve sayfaları
müteselsil sıra numaralı defterdir.
(2) Pay/Ortaklar defterine yapılacak kayıtların en az
aşağıdaki bilgileri içermesi şarttır:
a) Kooperatifin unvanı,
b) Ortağın adı soyadı veya unvanı,
c) Ortağın iş ve konut adresi,
ç) Ortağın diğer iletişim bilgileri,
d) Ortağın kooperatife girdiği ve çıktığı tarihler,
e) Ortaklığın edinimi ve devrine ilişkin gerekli
açıklamalar.
(3) Ortaklığın usulüne uygun olarak devredildiği
ispat edilmediği sürece, devralan pay/ortaklar
defterine yazılamaz.
(4) Her ortak defterde ayrı bir sayfada izlenir.
Ortaklığı devralan yeni ortak da ayrı bir sayfada
izlenir.
YÖNETİM KURULU KARAR DEFTERİ
MADDE 76- (1) Yönetim kurulu karar defteri,
kooperatif yönetim kurulunun, kooperatif yönetimi ile
ilgili olarak aldığı kararların yazılacağı ciltli ve sayfa
numaraları teselsül eden defterdir.
59
(2) Karar defterindeki kayıtların en az aşağıdaki
bilgileri içermesi şarttır:
a) Karar tarihi,
b) Karar sayısı,
c) Toplantıda hazır bulunanlar,
ç) Kararın içeriği,
d) Üyelerin imzaları.
(3) Kararın, üyelerden birinin yaptığı öneri üzerine
diğerlerinin yazılı onayı ile alındığı durumlarda bu
husus ayrıca belirtilir ve imzaların bulunduğu kâğıt
veya kâğıtlar da karar defterine yapıştırılır.
(4) Bir önerinin veya önerilerin ıslak imza ile
imzalanması şeklinde alınan kararlar 6102 sayılı
Kanunun 390 ıncı maddesinin dördüncü fıkrası
uyarınca karar defterine yapıştırılır; aksi halde karar
geçersizdir.
(5) Her yönetim kurulu üyesi alınan karara ilişkin
muhalefetinin bir şerh ile karar metnine geçirilmesini
isteyebilir. Üyelerin şerh yazma talebi hiçbir sebeple
reddedilemez; şerh yazılmasına engel olunamaz.
Şerh, sahibi dışında hiç kimse tarafından
değiştirilemez.
GENEL KURUL TOPLANTI VE MÜZAKERE
DEFTERİ
MADDE 77- (1) Genel kurul toplantı ve müzakere
defteri, kooperatifin genel kurul toplantılarında
görüşülen hususların ve alınan kararların
kaydedildiği ciltli ve sayfa numaraları teselsül eden
defterdir.
60
(2) Genel kurul toplantı ve müzakere defteri,
kooperatif genel kurul toplantısı yapılırken genel
kurulda sorulan sorular, verilen cevaplar, sunulan
önergeler, alınan kararlar işlenerek düzenlenebileceği
gibi hazırlanan toplantı tutanağının deftere
yapıştırılması şeklinde de tutulabilir.
SAKLAMA ZORUNLULUĞU
MADDE 78- (1) Kooperatif; tutmakla yükümlü
olduğu ticari defterleri ve bu defterlere yapılan
kayıtların dayandığı belgeleri sınıflandırılmış bir
şekilde on yıl saklamakla yükümlüdür.
(2) 213 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümleri
mahfuz kalmak kaydıyla, tutulması zorunlu
defterlere yapılan kayıtların dayandığı belgeler,
okunur hale getirildiklerinde içerik olarak
örtüşmeleri, saklama süresi boyunca her an
ulaşılabilmeleri ve uygun bir süre içerisinde
okunabilir hale getirilebilmeleri şartıyla görüntü veya
veri taşıyıcılarda da saklanabilir.
(3) Saklama süresi, ticari defterlere son kaydın
yapıldığı veya muhasebe belgelerinin oluştuğu
takvim yılının bitişiyle başlar.
(4) Kooperatifin saklamakla yükümlü olduğu
defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer
sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve
kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir
zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde
61
ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili
mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini
isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme
gerekli gördüğü delillerin toplanmasınıda
emredebilir.
(5) Kooperatifin sona ermesi halinde ilgili belgeler
6102 sayılıKanunun 82 nci maddesi uyarınca on yıl
süre ile sulh hukuk mahkemesi tarafından saklanır.
AÇILIŞ ONAYI YAPILACAK DEFTERLER VE
ONAY ZAMANI
MADDE 79- (1) Kooperatifin tutmakla yükümlü
olduğu yevmiye defteri, defteri kebir, envanter
defteri, pay/ortaklar defteri, yönetim kurulu karar
defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterinin
açılış onayları, 6102 sayılı Kanunda belirtilen
süreler dahilinde, bu Kanun ve ticari defterlerin
tasdikine ilişkin diğer mevzuat uyarınca yapılır.
(2) Yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri ile
yönetim kurulu karar defterinin açılış onaylarının her
hesap dönemi için yapılması zorunludur.
Pay/ortaklar defteri ile genel kurul toplantı ve
müzakere defteri yeterli yaprakları bulunmak
kaydıyla izleyen hesap dönemlerinde de açılış onayı
yaptırılmaksızın kullanılmaya devam edilebilir.
(3) Onaya tabi defterlerin hesap dönemi içinde
dolması dolayısıyla veya başka sebeplerle yıl içinde
yeni defter kullanmaya mecbur olanlar bunları
62
kullanmaya başlamadan önce açılış onayı
yaptırmak zorundadırlar.
(4) Pay/ortaklar defterinin yenilenmesinin gerektiği
durumlarda açılış onayı yapılacak yeni defter,
kullanımına son verilecek defterle veya zayi
edilmişse zayi belgesi ile birlikte notere ibraz edilir.
Yeni pay/ortaklar defterinin açılış onayının yapıldığı
sırada noter, eski deftere veya zayi belgesine yeni
pay defterinin açılış onayının yapıldığını tarih ve
sayı belirtmek suretiyle şerh düşer. Eski defterde
veya zayi belgesinde söz konusu şerhi gören noter
tekrar bir açılış onayı yapamaz.
KAPANIŞ ONAYI YAPILACAK DEFTERLER İLE
ONAY ZAMANI VE ŞEKLİ
MADDE 80- (1) Yevmiye defteri ile yönetim kurulu
karar defteri 6102 sayılı Kanunun 64 üncü
maddesinin üçüncü fıkrasında belirlenen süreler
dahilinde notere ibraz edilip, son kaydın altına
noterce “Görülmüştür” ibaresi yazılarak mühür ve
imza ile onaylanması zorunludur.
ONAY YENİLEME
MADDE 81- (1) Yönetim kurulu karar defteri,
yevmiye defteri, envanter defteri ve defteri kebir
yeterli yaprakları bulunması halinde yeni hesap
döneminin ilk ayı içerisinde onay yenilemek
63
suretiyle kullanılmaya devam edilebilir.
(2) Onay yenilemede defterlerin türü değiştirilemez.
DAĞILMA VE TASFİYE
BİRLEŞME, BÖLÜNME VE TÜR DEĞİŞTİRME
MADDE 82- (1) Genel kurul, kooperatifin konu ve
amaçları ile ilgili diğer bir kooperatifle birleşmesine
veya bir kamu tüzel kişisine ya da herhangi bir
derneğe devredilmesine karar verebilir. Bu hallerde
1163 sayılıKanunun 84 üncü ve 85 inci maddelerine
göre işlem yapılır.
(2) Ayrıca, kooperatif bir ticaret şirketi ile de
birleşebilir, bölünebilir ve tür değiştirebilir. Bu
hallerde 6102 sayılıKanunun 134 ilâ 194 üncü
maddeleri arasındaki hükümler uygulanır.
DAĞILMA SEBEPLERİ
MADDE 83- (1) Kooperatif:
a) Ortak sayısının 7’den aşağı düşmesi üzerine,
b) Genel kurul kararıyla,
c) İflasın açılmasıyla,
ç) Kanunlarda öngörülen diğer hallerde Ticaret
Bakanlığının mahkemeden alacağı karar üzerine,
d) Diğer bir kooperatifle birleşmesi veya
devralınması suretiyle,
e) Üç yıl olağan genel kurul toplantısını yapmaması
halinde,
64
f) Amacına ulaşma imkânının kalmadığının Ticaret
Bakanlığınca tespiti halinde mahkemeden alınacak
kararla dağılır.
TASFİYE KURULUNUN OLUŞUMU
MADDE 84- (1) Tasfiye kurulu genel kurul
tarafından seçilecek en az 2 kişiden oluşur. Genel
kurul bu hususta yönetim kurulunu da
görevlendirebilir. Genel kurulca tasfiye kurulu için bir
görevlendirme veya seçim yapılmadığı takdirde,
tasfiye işlerini yönetim kurulu yürütür. Tasfiye kurulu
genel kurulca her zaman azledilebilir ve yerlerine
yenileri tayin olunabilir.
(2) Tasfiye kurulunun birinci fıkraya göre
oluşturulmasına imkân bulunmaması halinde
ortaklardan birinin başvurusu üzerine mahkemece
tasfiye memurları atanabileceği gibi, ortağın
talebine istinaden, tasfiyeyle görevlendirilen memur
kimselerin haklı sebepler dolayısıyla azli ile
yerlerine yenilerinin atanmasına da karar verilebilir.
Kooperatifin feshine mahkemenin karar verdiği
hâllerde de tasfiye memuru mahkemece atanır.
(3) Tasfiye kurulu üyelerine atamayı yapan merci
tarafından tespit edilecek miktarda ücret ödenir
(4) 1163 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin birinci
fıkrasının 3 numaralıbendi ile 62 nci maddesi
hükümleri tasfiye kurulu üyeleri hakkında da
uygulanır.
65
TASFİYE MEMURLARININ YETKİLERİNİN
SINIRLANDIRILMASI VE GENİŞLETİLMESİ
MADDE 85- (1) Tasfiye memurlarına Kanunla
tanınmış yetkiler devredilemez; ancak, belirli
uygulama işlemlerinin yapılabilmesi için, tasfiye
memurlarından biri diğerine veya üçüncü bir kişiye
temsil yetkisi verebilir.
(2) Tasfiye memurlarının üçüncü kişilerle tasfiye
amacı dışında yaptığı işlemler kooperatifi bağlar;
meğerki, üçüncü kişinin işlemin tasfiye amacının
dışında olduğunu bildiği veya hâlin gereğinden
bilmemesinin mümkün olamayacağı ispat edilsin.
Tasfiyenin sadece tescil ve ilan edilmesi, bu
hususun ispatı için yeterli delil değildir.
(3) Tasfiye memurları birden fazla ise; bunların
yaptıkları bir işlemden dolayı kooperatifin
bağlanabilmesi için imzaya yetkili iki tasfiye
memurunun kooperatif unvanı altında imza atması
gereklidir. Tasfiye hâlindeki kooperatifi tasfiye ile
ilgili konularda mahkemelerde ve dış ilişkide tasfiye
memurları temsil eder.
(4) Tasfiye memurunun görevini yerine getirdiği
sırada işlediği haksız fiilden kooperatif de
sorumludur.
TASFİYE KURULUNUN GÖREVLERİ VE
TASFİYENİN YÜRÜTÜLMESİ
MADDE 86- (1) Tasfiye memurları, tasfiye işlerinin
bir an önce bitirilmesi için çalışmakla yükümlüdür.
66
Bu amaçla, görevlerine başlar başlamaz,
kooperatifin tasfiyenin başlangıcındaki durumunu
incelerler; gerekirse kooperatif mallarına değer
biçmek için uzmanlara başvurarak, kooperatifin
malvarlığına ilişkin durumu ile finansal durumunu
gösteren bir envanter ile bilanço düzenler ve genel
kurulun onayına sunarlar.
(2) Envanter ve bilançonun onaylanmasından
sonra, tasfiye memurları kooperatifin envanterde
yazılı bütün malları ile belgelerine ve defterlerine el
koyarlar.
(3) Aktiflerin toptan satışının görüşüleceği gündem
maddesi hariç olmak üzere, tasfiye süresince
yapılacak genel kurul toplantılarında nisap
aranmaz.
(4) Tasfiye, iflastan ve mahkeme kararından başka
bir sebepten ileri gelmişse, yönetim kurulunca
ticaret siciline tescil ve ilan ettirilir. Ayrıca, yönetim
kurulu tasfiye memurlarınıda ticaret siciline tescil ve
ilan ettirir. Tasfiye işlerinin yönetim kurulunca
yapılması hâlinde de bu hüküm uygulanır. Tasfiye
süresince kooperatif unvanı "Tasfiye Halinde"
ibaresi ilave edilerek kullanılır.
(5) Kooperatif genel kurulu aksine karar vermedikçe
tasfiye memurları kooperatifin aktiflerini pazarlık
yoluyla da satabilirler. Önemli miktarda aktiflerin
toptan satılabilmesi için genel kurul kararı gereklidir.
Alınacak bu karar için bütün ortakların ¾’ünün rızası
gereklidir.
67
(6) Alacaklı oldukları kooperatif defterlerinden veya
diğer belgelerden anlaşılan ve yerleşim yerleri
bilinen kişiler taahhütlü mektupla, diğer alacaklılar
Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde birer hafta arayla
yapılacak üç ilanla kooperatifin sona ermiş
bulunduğu konusunda bilgilendirilirler ve
alacaklarını tasfiye memurlarına bildirmeye
çağrılırlar.
(7) Alacaklı oldukları bilinenler, bildirimde
bulunmazlarsa alacaklarının tutarı Ticaret
Bakanlığınca belirlenecek bir bankaya depo edilir.
(8) Kooperatifin, henüz muaccel olmayan veya
hakkında uyuşmazlık bulunan borçlarını
karşılayacak tutarda para notere depo edilir;
meğerki, bu gibi borçlar yeterli bir şekilde teminat
altına alınmış veya kooperatif varlığının ortaklar
arasında paylaşımı bu borçların ödenmesi şartına
bağlanmış olsun.
(9) Kooperatifin borçlarının ve pay bedellerinin
ödenmesinden sonra kalan miktar, dağılma anında
kayıtlı ortaklar veya hukuki halefleri arasında
sermaye payları ile orantılı olarak dağıtılır.
(10) Maddedeki fıkralarda yazılı hükümlere aykırı
hareket eden tasfiye memurları haksız olarak
ödedikleri paralardan dolayı 6102 sayılı Kanunun
553 üncü maddesi uyarınca sorumludur.
68
DİĞER TASFİYE İŞLERİ
MADDE 87- (1) Tasfiye memurları:
a) Kooperatifin süregelen işlemlerini tamamlamak,
gereğinde pay bedellerinin henüz ödenmemiş olan
kısımlarını tahsil etmek, aktifleri paraya çevirmek ve
kooperatif borçlarının, ilk tasfiye bilançosundan ve
alacaklılara yapılan çağrı sonucunda anlaşılan
duruma göre, kooperatif varlığından fazla olmadığı
saptanmışsa, bu borçları ödemekle yükümlüdürler.
b) Tasfiyenin gerektirmediği yeni bir işlem
yapamazlar.
c) Kooperatif borçları kooperatif varlığından fazla
olduğu takdirde durumu derhâl kooperatifin
merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret
mahkemesine bildirirler; mahkeme iflasın
açılmasına karar verir.
ç) Tasfiyenin uzun sürmesi hâlinde, her yıl sonu için
tasfiyeye ilişkin finansal tablolarıve tasfiye sonunda
da kesin bilançoyu düzenleyerek genel kurula
sunarlar.
d) Kooperatifin bütün mal ve haklarının korunması
için düzenli ve görevinin bilincinde bir yönetici gibi
gereken önlemleri alır ve tasfiyeyi mümkün olan en
kısa sürede bitirirler.
e) Tasfiye işlemlerinin düzenli yürütülmesi ve
güvenliği için gereken defterleri tutarlar.
f) Tasfiye sırasında elde edilen paralardan
kooperatifin süregelen harcamaları için gerekli olan
69
para dışında kalan paraları, bir bankaya kooperatif
adına yatırırlar.
g) Vadesi gelmemiş borçları, Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankasınca kısa vadeli kredilere uygulanan
oran üzerinden iskonto ederek derhâl öderler.
Alacaklılar bu ödemeyi kabul etmek zorundadır.
Kanun gereği iskonto edilmesi mümkün olmayan
alacaklar bu hükümden müstesnadır.
ğ) Ortaklara tasfiye işlerinin durumu hakkında bilgi
ve istedikleri takdirde bu konuda imzalı belge
verirler.
h) Kooperatifin borçlarının ve pay bedellerinin
ödenmesinden sonra kalan miktarın, dağılma
anında kayıtlı ortaklar veya hukuki halefleri arasında
sermaye payları ile orantılı olarak dağıtırlar.
ı) Tasfiyenin sona ermesi üzerine kooperatif
unvanının sicilden silinmesini sicil müdürlüğünden
talep ederler.
(2) Tasfiyenin sonunda defterler ve tasfiyeye ilişkin
olanlar da dâhil, ilgili belgeler sulh hukuk
mahkemesi tarafından saklanır.
EK TASFİYE
MADDE 88- (1) Tasfiyenin kapanmasından sonra ek
tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu
anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu
üyeleri, ortaklar veya alacaklılar, kooperatif
merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret
70
mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya
kadar, kooperatifin yeniden tescilini isteyebilirler.
(2) Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat
getirirse, kooperatifin ek tasfiye için yeniden
tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için
son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç
kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan
ettirir.
TASFİYEDEN DÖNÜLMESİ
MADDE 89- (1) Kooperatif anasözleşmede
belirlenen sürenin dolmasıyla veya genel kurul
kararıyla sona ermiş ise ortaklar arasında kooperatif
malvarlığının dağıtımına başlanılmış olmadıkça,
genel kurul kooperatifin devam etmesini
kararlaştırabilir. Devam kararının tüm ortakların 3/5
inin oyu ile alınması gerekir.
(2) Tasfiyeden dönülmesine ilişkin genel kurul
kararını tasfiye memurları tescil ve ilan ettirir.
(3) Kooperatif, iflasın açılmasıyla sona ermiş
olmasına rağmen iflas kaldırılmışsa veya iflas,
konkordatonun uygulanmasıyla sona ermişse
kooperatif devam eder.
(4) Tasfiye memuru iflasın kaldırıldığına ilişkin kararı
ticaret siciline tescil ettirir. Tescil istemine, pay
bedellerinin ve tasfiye paylarının ortaklar arasında
dağıtılmasına başlanmadığına ilişkin belge de
eklenir.
71
ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER
BAKANLIK İLE DİĞER KURUM VE
KURULUŞLARIN DENETİMİ
MADDE 90- (1) Kooperatif, Ticaret Bakanlığı’nın
denetimine tabidir. Bakanlık; kooperatif üst
kuruluşlarını, ilgili müesseseleri ve bağımsız
denetim kuruluşlarını kooperatifi denetlemekle
görevlendirebilir.
(2) Kooperatif görevlileri; kooperatife ait mal, para
ve para hükmündeki kâğıtları ve gizli de olsa
bunlarla ilgili defter ve belgeleri istenildiğinde
müfettişlere, denetimle görevlendirilen personele ve
kredi kuruluşlarının denetim görevlilerine
göstermek, sayılmasına ve incelenmesine yardımda
bulunmak, istenilen bilgileri gerçeğe uygun ve
eksiksiz olarak vermek ve doğru beyanda
bulunmakla yükümlüdürler.
(3) Kooperatif, denetim sonuçlarına göre Bakanlıkça
verilecek talimata uymak zorundadır. Yapılan
denetimler sonucunda kooperatifin yönetim kurulu
üyeleri ile üst düzey yetkililerinin hukuka açıkça
aykırı eylem ve işlemlerinin tespit edilmesi
durumunda, Bakanlık, kamu yararı ve hizmet
gerekleri dikkate alınarak gecikmesinde sakınca
görülen hallerde ileride telafisi güç veya imkânsız
zararlara yol açılmasının engellenmesi amacıyla bu
kişilerin görevlerine tedbiren son verebilir.
Kooperatifin bir yıl içerisinde olağanüstü genel kurul
toplantısı yapılmasına yönelik gerekli tedbiri alır.
72
KANUN HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI
MADDE 91- (1) Bu anasözleşmede açıklık olmayan
hallerde 1163 sayılı Kanun ile 6102 sayılı Kanunun
anonim şirketlere ait hükümleri uygulanır.
İLK YÖNETİM KURULU ÜYELERİ
MADDE 92- (1) İlk genel kurul toplantısına kadar
görev yapmak üzere, aşağıdaki kurucu ortaklar
yönetim kurulu üyeliğine seçilmişlerdir.
1- İbrahim AKGÜN
2- Mehmet ALAGÖZ
3- Turan AKDEMİR
İLK DENETİM KURULU ÜYELERİ
MADDE 93- (1) İlk genel kurul toplantısına kadar
görev yapmak üzere, aşağıdaki kişi/kişiler denetim
kurulu üyeliğine seçilmişlerdir.
1- Sacit DOĞAN
2- Hakkı ER
3- Orhan GÜNGÖR
73
KURUCULAR
MADDE 94- (1) Aşağıda isimleri, tabiiyetleri,
adresleri, taahhüt ve tediye ettikleri sermaye payları
ile imzaları bulunan;
a) Kurucu ortaklar, 10 uncu maddede belirtilen
ortaklık şartlarını taşıdıklarını,
b) İlk yönetim kurulu üyeleri ile denetim kurulu
üyeleri, 46 ncı ve 57 inci maddelerde belirtilen
seçilme şartlarını taşıdıklarını,
c) Kurucu ortaklar, izin mercii tarafından kuruluşun
usulüne uygun olarak tamamlanması amacıyla
düzeltme beyanı istenilmesi halinde, ticaret sicili
müdürlüğünden bu belgenin alınabilmesi ve gerekli
düzeltmelerin yapılabilmesi için anasözleşmenin ilk
yönetim kurulu başlıklı maddesinde adı geçenlerin
yetkilendirilmiş olduklarını beyan ederler.
KURUCULAR
Sıra No Kurucu Uyruk Adres
74
Taahhüt Ettiği Sermaye
(Pay adedi x TL)
1 2 3 4 5 6 7
Mustafa ÖZEL
İbrahim AKGÜN
Naim ŞAHİN
Mehmet AYGÜN
Yüksel GÜRBAZ
Arif ÖREN
Süleyman YILDIRIM
T.C.
T.C.
T.C.
T.C.
T.C.
T.C.
T.C.
350.000.-TL
350.000.-TL
350.000.-TL
350.000.-TL
350.000.-TL
350.000.-TL
350.000.-TL
Kimlik
No
YENİKENT SİTE İŞLETME KOOPERATİFİ
KOOPERATİFİ GELİŞTİRME ÖZEL FONU
YÖNETMELİĞİ
Madde 1- Kooperatifi Geliştirme Özel Fonu,
Kooperatif Ana Sözleşmesinin 6. Maddesinde yer
alan amaçlar doğrultusunda oluşturulmuştur.
Madde 2- Bu yönetmelik, Kooperatif Geliştirme Özel
Fonunun çalışması ve diğer hususların nasıl
işleyeceğini açıklar.
Madde 3- Bu yönetmelik, Ana Sözleşmenin özüne
uygun olarak 6. Maddede yer alan amaçlara
dayanılarak Yönetim Kurulunca hazırlanmıştır.
Madde 4- Kooperatif kültürünü yaygınlaştırmak,
geliştirmek ve teşvik maksadıyla panel, söyleşi, bilgi
şöleni gibi toplantılar düzenler, yayın ve tanıtım
faaliyetleri yürütülür.
Madde 5- Ortakların ihtiyaç duyduğu kültür, eğitim
spor ve üretime yönelik tesisler yapar ya da yaptırır;
ulaştırma hizmetleri düzenler.
Madde 6- Ortaklarımızın tatil ve dinlenme
ihtiyaçlarını karşılamak maksadıyla tesis yapar ve
yaptırır, satın alır ya da kiralar. Tatil organizasyonları
düzenleyerek ortaklara uygun tatil imkânları sunar.
75
Madde 7- Çevre sağlığı ve doğanın korunması,
enerji kaynakları ile içme ve kullanma suyunun
ekonomik kullanımı, çevre bilincinin geliştirilmesi
amacıyla bilgilendirme faaliyetleri yürütür.
Çevrenin korunmasına yönelik örnek çalışmalar
yapan kişi, kurum ve kuruluşları ödüllendirilir.
Madde 8- Bu yönetmelik Genel Kurulun onayı ile
yürürlüğe girer.
Madde 9- Bu fona ait hesaplar Kooperatif deneticileri
tarafından denetlenir.
Madde 10- Bu yönetmelik esasları Kooperatif
Yönetim Kurulunca yönetilir. Yürütme yetkisi
Yönetim Kuruluna aittir.
Madde 11- Bu yönetmelikte yer almayan hususlar,
Ana Sözleşme hükümleri doğrultusunda Yönetim
Kurulunca karara bağlanır.
76
YENİKENT SİTE İŞLETME KOOPERATİFİ
ORTAK VE PERSONEL BİRİKTİRME FONU
NAKTİ KREDİ YÖNETMELİĞİ
MADDE 1- Kooperatif ana sözleşmesinin 6.
maddesinin 10. fıkrasına göre kooperatif
bünyesinde ortakları tasarrufa teşvik ve
gerektiğinde nakti temin etmelerini sağlamak
amacıyla BİRİKTİRME FONU oluşturulmuştur.
MADDE 2- Bu yönetmelik, kooperatifin bölünmez bir
kısmı olan BİRİKTİRME FONUNUN çalışması ve
diğer hususların nasıl işleyeceğini açıklar.
MADDE 3- Ana sözleşmenin ruhuna uygun olarak
6. maddenin 10. fıkrasına dayanarak yönetim
kurulunca hazırlanmıştır.
MADDE 4-
a) Biriktirme fonu üyesi olan her ortak bu fona her
ay, en az asgari ücretin bir günlüğünün 1/4 kadar
aidat ödemek zorundadır.
b) Biriktirme fonuna üye ortaklardan, isteyen ortak
dilediği zaman aidatını artırabilir. Ancak bu aidat
asgari aidatın yüz katını geçemez. 6 ay geçmeden
de aidatlarını azaltma talebinde bulunamaz.
c) Biriktirme fonu üyesi ortaklar, aidatının ve nakdi
kredi borçlarının aylık ödemelerde birlikte
kesilmesini kabul ederler.
77
MADDE 5-
a) Biriktirme fonu üyesi her ortak, en az bir aidat
ödedikten sonra kooperatif yönetim kurulundan
nakdi ve kredi talebinde bulunabilirler.
b) Biriktirme fonunun üyesi ortaklara bu fonda
birikmik paralaını 2 katına kadar nakdi kredi verilir.
MADDE 6- Biriktirme fonuna 500,00 TL (beş yüz TL)
den fazla parası birikmiş olanlar diledikleri takdirde
500,00 TL’den fazla miktarı karşılıksız olarak geri
alabilirler. Ancak, bu fona borcu olanlar borçları
500,00 TL’ye inmeden geri alma işlemi yapamazlar.
MADDE 7- Biriktirme fonu üyesi ortağın ana, baba,
eş ve çocuklarının ölümü halinde nakdi kredi borcu
olsa dahi, belgelemek kaydıyla 6 ay taksitle ödemek
üzere asgari aidatın yüz katına kadar kredi
verilebilir.
MADDE 8- Biriktirme fonu üyesi ortaklara verilecek
borç paralar için faiz ve masraf karşılığı adı altında
bir ücret alınamaz.
MADDE 9- a) Alınan nakdi kredi tamamen
ödendikten, üç ay geçmeden yeni kredi verilemez.
78
1. b) Taksit süresi altı aydan az olamaz.
2. c) Alınan kredinin tamamı vadesinden önce
ödense bile, belli olan vade dolmadan yeni kredi
talebinde bulunamaz.
3. d) Her hangi bir sebeple kredi taksitini ödemeyen
ortak yeni alacağı krediyi aksattığı süre kadar geç
alır.
MADDE 10- Alınan kredi borcu en geç 12 ayda
ödenir.
MADDE 11- Nakdi kredi almaya hak kazanmış
biriktirme fonu üyesi ortak kimliğini ibraz ederek ve
hazırlanan borç senedini imzalayarak kredisini alır.
MADDE 12- Borç taksitleri zamanında ödenir.
Zamanında ödenmeyen taksitler için, Kooperatifin
alış verişlerinde uyguladığı gecikme faizi uygulanır,
Ödeme süresinin uzaması halinde Ana Sözleşmenin
14. maddesine göre işlem yapılır.
MADDE 13- Kooperatif denetçileri, Kooperatifin bir
parçası olan BİRİKTİRME FONU hesaplarını
denetlemek zorundadırlar.
MADDE 14- Bu yönetmelik esasları, Koopeartif
Yönetim Kurulunca yönetilir. Yönetmelikte yapılacak
değişiklikler ortaklara duyurularla iletilir. Ana
Sözleşmede ve bu yönetmelikte bulunmayan
hususlar Yönetim Kurulunca karara bağlanır.
79